E-Dergi

Sonu ile bana derinden bir ah dedirten tarihi bir roman oldu. Aslında savaşı, gerçekte yaşanan bir savaşın son bölümünü yarı kurguyla anlatırken,roman savaş karşıtıdır.Yazar,hem Rus hem Kafkas halklarına ait gözlemlerini yansıtır.
Hayli cesur, düşmanlarının bile saygı duyduğu, inancına bağlı Hacı Murat, Kafkasların halk kahramanı Şeyh Şamil’in en çok güvendiği yardımcısıdır.Fakat bir fikir ayrılığı yaşayınca ayrı düşerler ve yıllarca Çeçen ile Dağıstan’ın bağımsızlığı için Ruslarla savaşan Şeyh Şamil, Hacı Murat’ın ailesini esir alır.Hacı Murat ise ailesini kurtarmak için çabalar ve bu uğurda Ruslara sığınır.Olaylar Kırım Savaşı esnasında gerçekleşir.Tolstoy Kırım Savaşı’na topçu teğmeni olarak katılmıştır ve roman boyunca gözlemlerini gerçekçi biçimde aktarır.Savaşın karanlık,yıkıcı halini ,insanın hayatta kalma mücadelesini,arkadaşlığı ,savaşın acımasızlığını dramatik biçimde yansıtır. Romanda aynı zamanda manevi bir arayış bulunur.
.

Araba Sevdası romanındaki Bihruz Bey’e ve Periveş Hanım’a atıfta bulunan roman bir özelliğe sahip; Karşıtlığa...Bir karşıtlıklar romanı.Taşra ile şehir, sarışın ile esmer,tarih ve karşı tarih.
Mehmet Manas ana karakter ve biz okur olarak onun zihninden geçenlerden romanı okuruz.Aklının içinde geziniriz.Zihni çıkmazlarla dolu sokaklar gibidir,bir döngüye sahiptir biraz da labirent gibidir.
Biz okur olarak karakterin aklında dolanırken o da haftalarca aksattığı yürüyüşünü yapar.Ayakları onu aynı noktaya götürür,hayatın orta yeri olarak adlandırdığı yere.Aynı zamana kendi zihninin dolambaçlı yollarında gezinir.Bu yürüyüş düzayak olmayan yerlerde,bir karşı tarihçinin tarih tarafından en çok tacize uğrayacağı yönlere doğru yapılır.Bu yürüyüşün adı da “Savunma yürüyüşü”dür.Peki bu yürüyüşün bir varış noktası bulunur mu?Evet.Ezelin ve ebedin birbirine sarıldığı,tüm karşıtlıkların bir döngüye kapıldığı ve birbirini imha ettikleri yer varış noktasıdır.

Antik Mısır’da geçen beş öykü iktidardakinin ve etrafındakilerin güç tutkusunu,insan gözünün doymazlığını,insanın karanlık yanlarından olan ;öfkeyi,hırsı ve dünya telaşında unuttuğu ölümü işler.Zira kitabın son öyküsü ölüm üzerinedir. Fakat insanın ölümünden sonra çevresinde yaşananlarla ilgilidir.Yazar bunu ölen birinin ruhunun hayata bakmasıyla yapar.Özellikle ilk iki öykü nasihat odaklıdır.Her öykünün ortak noktasından biri yazarın kalemini ve hayatını belirleyen toplumsal,siyasi eleştirilerde bulunması ayrıntısını barındırmasıdır.
Kutsanan Kötülük aç gözlülüğe,hırslara,iyiliğe gerçekten inanmaya eğilir.Toplumun, bürokrasinin aksayan ve kirli yanları teşhis edilip iyilikle yeniden inşa edilir lakin güç,iktidar,hırs taşıyan yürekler kurulan dingin düzenden rahatsızdır.Bu rahatsızlık neyi doğurur?Şeytani bir hayat tekrar mı hüküm sürecektir ya da kurulan sakin düzen devam mı edecektir?

İnsan kalbi ne işe yarar ? Roman en çok bu soru üzerine kuruludur.Gerçek ile hayal arasında gidip gelen romanda aşkta kovalayan ve kaçan, biri su diğeriyse ateş olan taraflar irdelenir.
Anzelha :Hazreti İbrahim ateşe atılacağı vakit Nemrut’un kızı Zeliha, Hazreti İbrahim’in iman ettiğini söyler. Bunun üzerine Zeliha ateşe atılır.Zeliha yanarak ölür ve öldüğü yerde Zeliha’nın gözyaşlarıyla göl oluşur.Bu göle Aynzeliha denir.Anzelha ile İbrahim romanı bu halk efsanesinden beslenmiştir.

Roman,içindeki kötülüğü ve kendi çıkarlarını ön plana alarak yaşamayı tercih eden bir annenin etrafındaki kişilerin ve özellikle çocuklarının ve ona inananların hayatlarına olan etkisini anlatır.Hayli trajik olan bir romandır.“Ne kötülük yapın ne merhamet gösterin “diyerek birbirinden koparılan ve dört yana dağılan aile bireylerinin özlemle, mutsuzlukla,umutla, ihanetle sınanmalarını anlatan roman suçu yokken kendini suçlayan karakterlere sahiptir.Romanda tek bir suçlu varken her karakter kendine haksızlık yaparak bir pişmanlık taşır.
Dağılan aile bireylerinin karşılaştığı kişiler aslında zamanında kendi bulundukları durumda olan kişilerdir.Aslında bu benzerlikler tesadüf halkalarıyla birbirine bağlanır.