E-Dergi

Aytmatov, külliyatı tekrar tekrar okunacak bir dahidir.

Tasavvufu kurumsal açıdan ve tarihi olarak diğer disiplinlerle irtibatı bakımından inceliyor. 70'li yıllarda kaleme alınmış olması dolayısıyla tartışmacı siyasi bir üslup göze çarpıyor. Ayrıca yazarının 20'li yaşlarda olması ve alanında ilk olması dolayısıyla metin inşasındaki çiğlik hoş görülebilir.

Konusunda ciddi bir araştırma eseri. Yazarı mimar olduğu için kitap binalar-kurumlar-kişiler-olaylar şeklinde bir eksen üzerine "inşa" edilmiş. İttihat ve Terakki konusu çok ayrıntılı işlenmiş ki bu hacmi arttırmış. Nihayet 3.baskı olmasına rağmen göze batar oranda dizgi hataları var ki kitabın sonuna doğru çoğalıyor.

İçeriğine diyecek bir söz yok. Memleketteki 1 numaralı Arapça grameri. Yalnız şekil olarak cüssesi ufalsın diye puntolar küçük, satır araları da dar tutulmuş; okurken göz yoruyor.

Temsil getirme, hakikati zihne yaklaştırmak için en iyi usuldür. Temsiller yoluyla ana fikri, Orwell'ın diğer distopyası 1984'te dediği gibi "Kimse devrimi korumak için diktatörlük kurmaz; devrim diktatörlük kurmak için yapılır". Hangi çağda olursa olsun Hayvan Çiftliğini okuyanlar kendi devirlerinden mutlaka birşeyler buluyorlar.