Akaid ilmi, Kur’an ve sünnetle sabit olup “âmentü” ibaresiyle biçimlendirilmiş iman esaslarını konu edinir. İnanç esaslarını aklî ve naklî yollarla yorumlamak, imanla ilgili soruları cevaplamak, şüpheleri izale etmek, inanca muhalif küfür, bidat ve dalalete götüren fikirleri kendine has kat’î yöntemlerle çürütmek bu ilmin gayesini teşkil etmektedir.
Hadis ilimleri, kabul veya ret açısından râvi (hadisi rivayet eden) ve mervînin (hadis metninin) durumunu bildiren kaideler ve meseleler bütününü konu edinmektedir. Hadis usûlünün konusu; Peygamberimizin söz, fiil, onay ve şemâili ile bunları içeren rivayetleri ve bu rivayetlerin zapt edilme şartları, sonuç olarak sahih ve makbul olanların diğerlerinden ayrılmasıdır.
Bu çalışma Osmanlı son dönem âlim ve sûfilerinden Ömer Ziyâeddin Dağıstânî’nin (v. 1921) iki eserinden meydana gelmektedir. İlki Akâid-i Nesefiyye Tercümesi diğeri ise Sorular ve Cevaplarla Hadis Usûlü (Es’ile ve Ecvibe fî İlmi Usûli’l-Hadîs) isimlidir.
İlk esere konu olan Akâidü’n-Nesefî, Hanefî-Mâturîdî âlimlerinden Ebû Hafs Necmeddin Ömer b. Muhammed en-Nesefî’ye (v. 1142) aittir. Nesefî, hacim olarak küçük bu risaleyi, mensubu olduğu Hanefî-Mâturîdî akaid/kelâm geleneğine uygun bir şekilde, kendisine kadar gelen görüşleri ilkeleştirerek kaleme almıştır. Es’ile ve Ecvibe fî İlmi Usûli’l-Hadîs ise hadis usûlü hakkında soru-cevap şeklinde Arapça yazılmış bir metindir. Gayet sarih bir üslupla kaleme alınan eser, hadis usûlü ilminin konularını, kavramlarını ve meselelerini kısa ve özlü biçimde ortaya koymaktadır.
