1989, “sosyal bilimlerin kara yılı“ olarak anılır. Bu yıl, Berlin Duvarı’nın yıkılmasıyla, ardından Orta ve Doğu Avrupa’daki sosyalist iktidarların peş peşe devrilmesiyle simgelendi. Sosyal bilimler alanında hiç kimse bu büyük değişimi önceden göremedi. Nedeni, bu ülkelerin tarihinin eksik bilinmesiydi. Bu kitap “sosyalizmin vitrini“ sayılan DAC tarihiyle ilgili bu karışıklığı anlaşılır kılmayı amaçlıyor.
Avrupa’da Soğuk Savaş, en şiddetli haliyle, bölünmüş Almanya’nın iki devleti arasında yaşandı. DAC Batı’daki öteki Alman devletine ekonomik olarak yetişmeye ve onu geçmeye çalıştı. Bir ara bunu başaracak gibiydi, sonra giderek geride kaldı. DAC’de yaşanan bu başarısızlık aslında yirminci yüzyıl sosyalizm tarihinin mikro öyküsüdür.
DAC’de kitlesel refah döneminin yaşanmasında Fe deral Almanya Cumhuriyeti’nin kefil olmasıyla uluslararası bankalardan alınan kredilerin önemli rol oynadığını biliyor muydunuz? Bu krediler gizli tutuldu, halka açıklanmadı. İstatistik Dairesi Başkanı Behrens’in yıkılıştan yirmi beş yıl önce “Sosyalizmin ekonomi teorisi yoktur, böyle gidersek çökeceğiz“ dediğini ve görevinden uzaklaştırıldığını biliyor muydunuz? Üretim araçlarında kamulaştırma ve merkezi planlama üretici güçlerin hızlı geliştirilmesine yetmiyor, başta FAC olmak üzere Batı ülkeleriyle fark gittikçe açılıyordu. Behrens bir çeşit pazar sosyalizmini savundu ama görüşleri dikkate alınmadı. Parti Genel Sekreteri olan Ulbricht’in “Sosyalizm kapitalizmden komünizme geçiş dönemi değildir, kendi yasallıkları olan ayrı bir toplumsal sistemdir“dediğini ve kutsal metinlerden ayrıldığı için afaroz edildiğini biliyor muydunuz?
