Erzurum’u “Doğunun Parisi” olarak niteleyen ilk kişinin Tabyalar’daki savunma hattı ile Paris’teki Majino Hattı arasındaki benzerliğe dikkat çeken Kazım Karabekir Paşa olduğu söylenir. Cumhuriyet’in ilk yıllarında kentin modernleşmesi ve kalkınması için 1939 tarihli “Lambert Planı” devreye girer. Bu, Erzurum’un ilk planlama deneyimidir ve 1939-1957 yılları arasında kent biçiminin gelişimine yön vermiştir. Erzurum’un kültürel anlamda da Doğunun Parisi olma yolundaki ilk adımlarıdır bunlar… Bu planla Doğu ve Batı harmanlanmıştır. Tam donanımlı köklü okulları, seçkin eğitim sunar; mezunları İstanbul, Ankara üniversitelerinde hemen kendini gösterir, parlar… Erzurum’da Paris’te eğitim alan terziler vardır. 40’lı yılların ortalarında bu terziler, açtıkları mağazada Fransız modasını takip eden kadınlara Paris’ten getirilmiş kürk etol, giysi, çamaşır, uzun kol tül eldiven, erkeklere son model kravatlar, gömlekler satar. Erzurum’da şapkalarını Ankara ve İstanbul’daki modaevlerine sipariş eden; dantelli şemsiyelerine gümüşten sap yaptıran hanımefendiler vardır. Yemek kültürü çok gelişmiştir. Türk mutfağının en güzel örnekleri verilen ziyafetlerde çok gösterişli masalar hazırlanır. Çay ve kahve, telkâri gümüş zarflar içinde sunulur, gümüş çatal kaşık takımları kullanılır.
Bu kitapta, “Nereden nereye?” sorusunun yanıtı yok, sadece yürek sızısı var…
