Osmanlı son dönem alimleri yüzyıllar boyu süren kadim ilmî mirası aktarmaları bakımından son derece önemlidir. Bu ilimlerden özellikle İslam düşüncesinin temel yapı taşlarından biri olan Tasavvuf’un başlangıçtan bugüne nasıl algılandığı ve yaşandığı konusunda son dönem mutasavvıfları önemli bir bilgi kaynağı olmuşlardır. Bunlar içerisinde hem zâhirî hem de bâtınî ilimlerde icâzet sahibi olmakla birlikte, pek çok tarikattan da hilâfet almış ve aktif olarak şeyhlik de yapmış olan Uşşâkî şeyhi Abdurrahmân Sâmî Efendi (ö.1934) dikkat çekmektedir.
Medreseli bir mutasavvıf olarak Sâmî Efendi’nin Tefsir, Hadis, Kelam ve Tasavvuf’a dair çok sayıda ilmî eseri mevcuttur. Bunlardan Mi‘yâru'l-Evliyâ adlı eserde, İlâhî zâtın kemâlâtı, zâtî, sübûtî, fiilî ve selbî sıfatlar, nübüvvet, itikâd meseleleri, sem‘iyyât, sapkın fırkaların şubeleri, tevhîdin mertebeleri gibi Kelam konuları ile, namaz, zekât, hac, oruç, ölüm ve kabir, telkin cihad, Haşr, Kitap, Mîzân, Sırat, Cehennem ve Cennet konuları şeklî ve mânevî olarak ele alınmıştır.
Ayrıca tarîkat yolunun farklılaşma sebepleri ve rükünleri, Allah’ı zikretmenin fazileti, açıktan ve gizli zikir, muhib, mürîd, sâlik ve murâdın açıklanması, hicab mertebeleri, sülûkun gerekliliği ve çeşitleri, nefsânî ve rûhânî mertebelerin açıklaması, râbıta, mârifetullâh ve Vahdet-i Vücûd gibi Tasavvuf konularına ve Sûfîlerin ıstılahlarına yer verilerek bunlar Kur’ân ve Sünnet ile, yer yer de aklî olarak temellendirilmiş ve savunusu yapılmıştır. Biz bu kıymetli çalışmayı günümüz Türkçesi ve tıpkıbasım olarak yayına hazırlayarak okurların istifadesine sunmuş bulunmaktayız.
