1914 ve 1922 yılları arası İstanbul için radikal bir kopuş ve dönüşüm dönemiydi.
Bu kitap, Kasım 2022'de İstanbul'da düzenlenen “İstanbul 1914-1922: Savaş, Çöküş, İşgal ve Direniş Tarihi” başlıklı uluslararası konferansta sunulan bildirilerin bir derlemesidir.
Birinci Dünya Savaşı, Mudros Ateşkesi ve Müttefik işgali dönemini kapsayan kitap, aynı anda siyasi kutuplaşmanın sahnesi, beyaz Rus göçmenleri için bir sığınak ve “ulusal mücadele” hareketinin örgütlenme merkezi olarak hareket eden bir şehri inceliyor. Tarih, sosyoloji, ekonomi tarihi ve kültür çalışmalarından bakış açılarını bir araya getiren ve çeşitli devlet arşivleri ile kişisel anlatıları kullanan bu yayın, göçmenlik, diplomasi, edebiyat ve tiyatro gibi çeşitli konuların yanı sıra, bu gergin dönemde İstanbul'un çeşitli topluluklarının direnişinin sürekliliğini ve hayatta kalma stratejilerini ele alıyor.
“Yönetim özellikle 1914 Yeniköy Anlaşması'ndan sonra ‘kalıcı güvenlik arayışı’ sarmalına kapılmıştı.
İnanıyorum ki bu varoluşsal korku, kolektif kaygı ve ülkedeki tüm olayları ‘dış düşmanlarla’ ilişkilendirmeye yol açan zihinsel durum,
[...] hem yöneticileri hem de sıradan vatandaşları tuzağa düşmüş bireylere dönüştürdü.” (Ayhan Aktar, Açılış Konuşması)
