Tarihin karanlık dehlizlerinde kalmış bir kadının hikayesi. Yoldaşları öldürüldükten sonra esir edildi. İşkence ve tecavüze uğradı. Hakkın da bir sayfa bile bilgi yoktu. Adeta iğneyle kuyu kazar gibi ona ait bilgiler toplandı. Yüz yıldan fazla beklediği o karanlık dehliz açıldığın da çocukluğu, üniversite yılları, Bolşevik devrimi içinde komsomolka olarak girdiği eylemler ve Mustafa Suphi’yle karşılaştığı anlar, döküldü önümüze. Sözlenmesi, nişanlanması ve Bakü’de görkemli bir düğünle evlenmesi. Sonrasında yoldaşlarıyla birlikte Anadolu’ya gelişi, Kars günleri. Erzurum’da taşlandığı anlar ve altı gün süren ölüm yolculuğu. Bu yolculuk ilk kez bu kitapla, gün gün olarak ortaya çıktı. Onları nerelerde öldürmek istediler, neden Trabzon’u seçtiler? Bütün bu bulgular Maria’yı, yeniden canlandırarak karşımıza çıkardı.
Ve yoldaşları öldürüldükten sonra tek başına kalan Maria’nın başına gelenler! Onun aylarca süren işkence ve tecavüze karşı direnişi. “Size asla teslim olmayacağım” diye haykırışı.
O “Cumhuriyet Tarihi’nin ilk faili meçhul” kadın cinayetiydi. Maria’nın hikayesi ve onun bir destana dönen direnişi. Kâh boğazınız düğümlenerek. Kâh gözyaşları içinde okuyacağınız kitap bittiğinde onu asla unutamayacaksınız…
