Max Simon Nordau (Simon Maximilian Südfeld), Siyonizmin en önemli figürlerinden, doktor, yazar, gazeteci, toplum ve kültür eleştirmeni.
Nordau’nun çığır açan eseri, Medeniyetimizin Geleneksel Yalanları ilk olarak 1883’te yayımlandı. Din, siyaset, ekonomi, evlilik, aristokrasi vb. kurumlara yönelik eleştirileri onu tanınmış bir isim hâline getirdi. Kitap yayımlandıktan kısa bir süre sonra on beşten fazla dile çevrildi, orijinal dilinde en az yedi baskı (yaklaşık 7 aylık bir sürede) yaptı. Eseri bizzat Avusturya İmparatoru tarafından Avusturya’da yasaklandı. Ardından Almanya’da yasaklandı ve Papa XIII. Leo tarafından kınandı. Argümanları o kadar radikal ve etkiliydi ki bir anda ortaya çıkan popülaritesi bastırılmaya çalışıldı. Fikirleri Osmanlı İmparatorluğu’nun son dönemlerinde yurdumuzda pek çok aydın tarafından çok dikkatli bir şekilde ve övgüyle takip edilmiştir.
Medeniyetimizin Geleneksel Yalanları adlı eserinde Nordau, hem Avrupa’ya özgü hem de genel olarak insanlığa özgü toplumsal norm ve değerlere yönelik keskin ve sarsıcı bir eleştiri sunmaktadır. Keskin analiz ve polemik dolu üslubuyla medeniyetin temelini oluşturduğunu düşündüğü ahlaki ikiyüzlülüğü, materyalizmi ve sorgulanmamış gelenekleri mercek altına almaktadır. Düşüncelerini keskin zekâ ve bilgi birikimiyle, düşünce tarihine eşine az rastlanır türden bir cesaretle dile getirmektedir. Nordau’nun argümanları, okuru kendi toplumsal geleneklerini sorgulamaya ve felsefi iç gözlemin değerini anlamaya teşvik ettiği için günümüz bağlamında son derece önemlidir. Sosyokültürel eleştiriye ilgi duyan ve uygarlığın ahlaki, siyasi, ekonomik, dinsel vb. kurumlarının yapısının titiz bir soruşturmasını takdir eden okurlar için şiddetle tavsiye edilmektedir. Nordau hatmedilmesi kolay, hazmedilmesi zor bir figürdür. Söylemek istediklerini felsefenin dolambaçlı patikalarından dolaştırmadan, okuru metaforik kumplara düşürmeden olabildiğince yalın bir şekilde aktarır. Bu eseri, hem ondan rahatsızlık duyanların hem de onunla yakınlık kuranların vazgeçilmez baş ucu kaynağı olacaktır.
“Oğlum 18 yaşını tamamladı. Dün biraz Nordau okuttum ona... alışılanın başka... birçok inançları eriten bir asit. Conosif bir zekâ. ...Buchner, Nordau ve Marx, beni mistisizmden öylesine soğutmuşlardı ki, vaaza benzeyen her düşünceye kulaklarımı tıkıyordum.”
Cemil Meriç, Bu Ülke ve Jurnal C. I
“Max Nordau ortaya çıktı, meşhur şairlerimizin birer soysuz ve uygarlığımızın yalan üstüne kurulmuş olduğunu, çocuk oyuncağı nevinden gösteriverdi. Hepimiz kendimizin ahlak sahibi, tâbi bir insan olduğumuza inanmışızdır.”
Giovanni Papini, Gog
“...hiçbir yazar eleştiriye bu kadar zengin bilimsel veri, bu kadar önemli birinci elden edebî bilgi ve daha keskin, daha yıkıcı ve ikonoklastik bir ruh sunmadı.”
Santiago Valentí Camp, İspanyol gazeteci, yazar, politikacı.
