Kafatasının içindeki üç kiloluk bu organ, nasıl olup da evreni sorgulayan, aşık olan, matematiksel teoremler kuran ve kendi varlığının farkında olan bir varlığa dönüştü?
Antik Mısır’da mumyacılar, ölümsüzlüğün anahtarı olarak gördükleri kalbi titizlikle korurken, beyni burun deliklerinden demir bir kancayla çekip çöpe atıyorlardı. Binlerce yıl sonra ise aynı beyin, kendi işleyişini anlamaya çalışan bir bilim dalının, nörobilimin, merkezinde yer alıyordu. NöroTarih, işte bu inanılmaz dönüşümün hikayesidir.
Nörobilim tarihini yalnızca bir bilim dalının kronolojisi olarak değil, felsefe, psikoloji, psikiyatri ve hatta teolojinin iç içe geçtiği büyük bir düşünce macerası olarak ele alıyor. Bu ilk cilt, insanlığın kendini anlama serüveninde atılan ilk adımlardan, 19. yüzyılın devrimci keşiflerine kadar uzanan geniş bir yelpazeyi kapsıyor.
Yolculuk, beynin bir “düşünce organı” olarak dahi kabul edilmediği Antik Mısır ve Mezopotamya’da başlıyor. Taş Devri’nde gerçekleştirilen ve hayatta kalma oranlarıyla günümüz cerrahlarını bile şaşırtan ilk beyin ameliyatları olan trepanasyon vakaları, insanın bilinmezle olan kadim savaşını gözler önüne seriyor. Ardından, Antik Yunan’ın görkemli dünyasına adım atıyoruz. Homeros’un destanlarında ruhun peşine düşerken, Alcmaeon, Hipokrat, Platon ve Aristoteles’in zihin-beden, ruh-beyin tartışmalarıyla bilimsel düşüncenin temellerinin nasıl atıldığına tanıklık ediyoruz.
İskenderiye’de Herophilos ve Erasistratus’un cesur diseksiyonları, sinir sistemini ilk kez bilimin ışığına çıkarırken, Roma İmparatorluğu’nun dev hekimi Galen, yüzyıllarca sorgulanmayacak bir tıbbi otorite inşa ediyor. Kitap, Galen’in “ensefalosantrik” modelinden Orta Çağ’ın “ventriküler lokalizasyon” teorilerine, İslam dünyasının bilgiyi koruyup geliştirdiği altın çağından Rönesans’ın sanat ve bilimi buluşturan eşsiz atmosferine kadar uzanıyor. Leonardo da Vinci’nin beynin gizemini çözmek için mum dökerek yaptığı dâhiyane deneyler ve Vesalius’un Galen’in hatalarını tek tek düzelttiği devrimci çalışmaları, modern anatominin doğuşunu müjdeliyor.
Bu cilt, sinirbilimin yalnızca bir anatomi bilimi olmadığını, aynı zamanda bir fikirler savaşı olduğunu da gösteriyor. “NöroTarih, geçmişi anlamadan bugünü kavrayamayacağımızın altını çizerek, okuyucuyu kafatasımızdaki bu olağanüstü evrenin büyüleyici tarihine davet ediyor.
