Biliş, insan zihninin işleyişini anlamaya yönelik en önemli kavramlardan biridir ve hem yapılandırmacı hem de işlevselci perspektiften bizlere normal bir bireyin zihinsel süreçleri hakkında değerli bilgiler sunar. Bilişsel süreçler, yalnızca düşünme ve problem çözme gibi temel işlevleri değil, aynı zamanda davranış ve duyguların anlamlandırılmasını da kapsar.
Günümüzde bilişsel bilimler, bilişsel süreçleri daha küçük bileşenlere ayırarak incelemeyi hedeflemektedir. Örneğin, algı ve dikkat gibi geniş kavramlar yerine, algısal uyum ve dikkatsel yönelim gibi daha özgül konular araştırmaların odak noktası haline gelmiştir. Nörogörüntüleme teknikleri, davranış düzeyinde ele alınan bilişsel süreçleri değerlendirmeye yönelik yenilikçi yaklaşımlar sunarken, hayvan modellerine dayalı yaklaşımlar laboratuvar ortamında bilişe dair kontrollü deneylerin yürütülmesine imkan tanımaktadır. Genetik çalışmalar yalnızca biyolojik yapıların keşfiyle sınırlı kalmayıp keşfedilen genetik materyalin bilişe dair önemini ortaya koymaktadır. Tüm bu gelişmeler, modern psikoloji ve sinirbilimin özgün hipotezler geliştirmesine katkıda bulunarak, insan zihnini daha önce benzeri görülmemiş bir derinlikle anlamamıza olanak sağlamaktadır.
Ancak, bilişsel süreçlerin psikopatolojik durumlarda nasıl etkilendiği hala önemli bir araştırma konusudur. Hangi bilişsel işlevlerin bozulduğu, bu bozulmaların süresi, cinsiyete bağlı farklılıklar ve yaş faktörleri, psikopatolojinin etiyolojisine bağlı olarak değişkenlik gösterebilir. Patolojik koşullarda bilişin nasıl etkilendiğini anlamak, yalnızca bilişin yapısı ve işlevi hakkında daha fazla bilgi edinmemizi sağlamakla kalmaz, aynı zamanda bu süreçlere yönelik terapötik yaklaşımlar geliştirilmesine de yardımcı olur.
Bu eser, şizofreni, anksiyete ve otizm spektrum bozukluğu bağlamında bilişsel süreçlerde meydana gelen değişimleri ele almakta ve bu psikiyatrik durumların bilişin hangi yönlerini ne ölçüde etkilediğini bilimsel veriler ışığında tartışmaktadır.
