17. yüzyılda kendisini "Mesih" ilan ederek dünya Yahudiliğini derinden sarsan İzmirli Sabatay Sevi’nin gizemli yaşamı, ilk kez bu kadar kapsamlı ve bilimsel bir mercek altına alınıyor. Prof. Abraham Galante, bu çalışmasında Şövalye Ricaut gibi çağdaş tanıkların yanı sıra Osmanlı vakanüvislerinin daha önce gün yüzüne çıkmamış belgelerine dayanarak tarihin en büyük dinsel hareketlerinden birini aydınlatıyor. Kitap, Sevi’nin çocukluk yıllarından başlayarak Kabbala ve Zohar öğretileriyle nasıl yoğrulduğunu ve 1648 yılında neden "Mesihlik" iddiasıyla ortaya çıktığını adım adım takip ediyor. Eser, hareketin İzmir’den İstanbul’a, Selanik’ten Avrupa’nın içlerine kadar nasıl bir toplumsal çılgınlığa dönüştüğünü çarpıcı ayrıntılarla betimliyor. Sabatay Sevi’nin Sultan IV. Mehmed’in huzurunda İslamiyet’e geçiş süreci; Türk, Ermeni ve Rum kaynaklarının çapraz okumasıyla derinlemesine analiz ediliyor.
Sevi’nin ölümünden sonra müritlerinin kurduğu "Dönmeler" topluluğunun gizli teşkilatlanması ve iç bölünmeleri ilk kez bu eserle deşifre ediliyor. Yakubiler, Karakaşlar ve Kapancılar olarak ayrılan grupların yüzyıllarca saklı kalan 18 emri, özel bayramları ve ayin usulleri okuyucunun dikkatine sunuluyor. Kitapta ayrıca topluluğun aile yapısı, evlilik gelenekleri ve meşhur "Kuzu Bayramı" gibi mistik törenlerin perde arkasındaki gerçekler bilimsel bir titizlikle irdeleniyor. Selanik’ten İstanbul’a uzanan özel mezarlıklar, eğitim kurumları ve toplumsal yardımlaşma ağları üzerinden bir kimliğin var olma mücadelesi anlatılıyor. Abraham Galante’nin bu eşsiz eseri, sadece bir biyografi değil, Osmanlı İmparatorluğu’nun dini ve sosyal mozaiğine tutulmuş benzersiz bir tarihsel aynadır.
Â
