Bu çalışma, Seyyid Şerif Cürcânî’nin Muhtasar Hadis Usûlü adlı
eserini, müellifin yaşadığı siyasî ve ilmî bağlam içerisinde ele
almakta; eserin kaynakları, Cürcânî’ye aidiyeti ve hadis usûlü
literatüründeki yeri üzerinde durmaktadır. Cürcânî, İlhanlılar
sonrası siyasî parçalanmanın yaşandığı, Memlükler, Muzafferîler
ve Timur Devleti gibi güçlerin etkin olduğu bir dönemde yaşamış;
Timur’un himayesiyle Semerkand başta olmak üzere
önemli ilim merkezlerinde bulunmuştur. Bu siyasî istikrar ve
himaye ortamı, Cürcânî’nin ilmî şöhretinin yayılmasında etkili
olmuÅŸtur.
Çalışmada, Cürcânî’nin yaşadığı asrın kelâm, mantık, fıkıh, hadis
ve diğer İslâmî ilimlerde yoğun bir ilmî üretime sahne olduğu
vurgulanmakta; bu ortamın Cürcânî gibi çok yönlü bir
âlimin yetişmesini mümkün kıldığı belirtilmektedir. Muhtasar,
özellikle Hint alt kıtasında yaygın şekilde okutulmuş; ismi, müellife
aidiyeti ve kaynakları etrafında tarih boyunca tartışmalar
yapılmıştır. Bu bağlamda eser, Nevevî, İbn Hacer ve Tîbî gibi
isimlerin hadis usûlüne dair çalışmalarıyla karşılaştırılarak incelenmiştir.
Sonuç olarak çalışma, Cürcânî’nin Muhtasar’ının
hadis usûlü geleneği içerisindeki özgün konumunu ortaya koymayı
amaçlamaktadır. Eserin sonunda ise Muhtasar’ın orijinal
arapça metni ve türkçe özgün tercümesi yer almaktadır.
Â
