Bir toplumdaki her vatandaşın veya kurumun, kendi çapı ve müktesebatı boyutuna göre yani sahip olduğu tüm özellikleri doğrultusunda birer “sosyal sorumluluk” fonksiyonu vardır ve bunları icra etmekle mükelleftir. Sosyal sorumluluğunu yerine getirmeyen her bir vatandaşın veya kurumun, o toplumun haklarını çiğnemeye namzet olması kaçınılmaz hâle gelmektedir.
Sosyal sorumluluk ve iş ahlakının optimal düzeyde uygulanmadığı toplumlarda anomi sendromu baş gösterir. Yani toplumun gelenek ve görenekleri, toplum kuralları, devletin kanun veya yönetmelikleri behemehâl çiğnenir hatta gasbedilir. Peki, sosyal sorumluluk ve iş ahlakı nedir? İnsanın, karşı taraftan herhangi bir menfaat beklemeden, gönüllü olarak ve kendisini topluma karşı sorumlu hissederek toplumun değer yargılarına, normlarına, gelenek ve göreneklerine, ülkenin kanun ve kurallarına, dinî duygulara ve sair insani değerlerin inceliklerine uygun hareket ederek gönüllü ve iradi faaliyetlerde bulunmasıdır. Bir insanın empati yaparak kendi için arzu etmediği bir şeyi başkasına asla uygulamamaktır. Kişinin böyle bir duyguyla hareket etmesi ve ülkesine, vatanına, ait olduğu topluma, ailesine ve çevresine faydalı bir vatandaş olması, onun insani boyutuyla doğrudan alakalıdır. Bu bağlamda, sorumluluk ve ahlak duygusu olan insanlar veya kurumlar:
• Yaşadığı ülkenin kanun, kural, gelenek ve göreneklerine saygılı olmak ve bunları bizatihi uygulamakla,
• Çevreye saygılı olmak ve empati yaparak insanlara zarar verecek davranışlardan ve çevreyi kirletmek gibi faaliyetlerden çekinmekle,
• Kalkınırken “sürdürülebilir kalkınma” çerçevesinde, çevreyi kirletmeden ve doğal yapıyı bozmadan kalkınmak ve gelecek nesillere iyi bir çevre mirası bırakmakla,
• Kurumsal olarak devlete karşı vergisini ödemek ve istihdam oluşturma sorumluluklarını yerine getirmekle,
• Ahlaki anlamda hareket etmek ve bu bağlamda diğer insanlara rol model olmak ve yaptığı işi en iyi şekilde yapmakla,
• Yaptığı iş ne olursa olsun, insanların menfaatine dokunacak ve faydalı olacak kalitede iş görmekle mükelleftir. Yani iyi bir vatandaş olmanın gerekleri neyse hepsini yapmakla vazifelidir.
Elinizdeki bu eser, bütün bunların nasıl olabileceğini en iyi şekilde anlatma çabasında olan bir çalışmadır.
