Cumhuriyet döneminde Sümerbank tarafından Nazilli’de kurulan ilk basma fabrikasıdır. Basma fabrikasının temeli 25.8.1935 tarihinde İktisat vekili Celal Bayar tarafından atılmıştır. Sovyetler birliğinden sağlanan kredi ve teknik yardımla kurulan fabrikanın açılışı 09.10.1937 günü bizzat Cumhur reisi Atatürk’ün katıldığı törenle yapılmıştır.
Fabrikanın kuruluş amacı; yurdun basma İhtiyacının bir büyük bir bölümünü karşılamak, bu alanda yapılan ithalatı azaltmak olmuştur. Fabrika; Anadolu çiftçisinin yetiştirdiği pamuğu makinalarda gece gündüz dokuyarak, önce beze daha sonra allı güllü basmaya dönüştürmüştür. Binlerce çeşit desenden oluşan renkli basmalar Anadolu kadınının onlarca yıl giysisi olmuştur.
Nazilli Basma Fabrikası, aynı zamanda Türkiye’de sanayileşme sürecini başlatan ilk atılımlardan birisidir. Fabrika ile birlikte Nazilli ve çevresi, makine medeniyeti ve sanayi işçiliği ile tanışmıştır. Çalışma içinde Sümerbank Nazillii Basma fabrikasında hangi yıl kaç kişi ile ne ürettik sorularına ayrıntılı olarak cevap verilmiştir. Fabrikanın temel atma töreninden başlayarak, kapanışına kadar geçen üretim süreci, üretim raporları ve belgelerin ışığında tarafımdan ele alınmış, incelenmiştir.
Bu kitap çalışmasının ileride bu konuda yapılacak çalışmalara fayda sağlayacağını düşünüyorum. Bu kitap çalışması Cumhuriyetimizin sanayi tarihine ve kültürüne katkı sunmak için hazırlanmıştır.
