Uldız ile Kargaları

Özgeçmişi

(d. 1939, Tebriz - ö. 1968, Aras), İranlı Azeri yazar, eleştirmen ve çevirmen Samad Behrengi, 1939’da Tebriz’in Çerendâb Mahallesi’nde doğdu. Yazarın babası yoksulluktan Kafkasya'ya göç etmek zorunda kaldı, bir daha geri dönmedi. Behrengi, zor şartlarda Tebriz Üniversitesi İngiliz Dili ve Edebiyatı bölümünü tamamladı. Ardından öğretmen oldu. Doğu Azerbaycan'ın Azarşehir, Mamaghan, Ghandzhahan, Gogan ve Akhirjan köylerinde yoksul çocuklarla ilgilendi. Çocuk masalları kaleme aldı. Azeri halk edebiyatını inceledi, derlemeler yaptı. Azeri halk efsanesinden esinlenerek “Talkhun” müstear ismini kullandı. Özgürlük, barış, eşitlik, aydınlanma gibi kavramları ustaca kitaplarına aktardı. Alegorik masal ve öyküler yazdı. Yapıtlarında toplumsal eleştiriye ağırlık vermesi nedeniyle İran gizli polisi Savak'ça izlendi.1968’de Aras ırmağında boğularak yaşamını yitirdiyse de, şüpheli ölümünden Savak sorumlu tutuluyor. Yazarın henüz yirmili yaşlardayken kaleme aldığı Küçük Kara, hayal gücüne yaslanarak gerçekliği anlaşılır hale getirmesi nedeniyle bugün hala en sevilen çocuk kitapları arasında yer alıyor. Yirminin üzerinde dile çevrilen kitap, Ortadoğu’da bazı ülkelerde ve yazarın ait olduğu topraklarda “tehlikeli” eserlerden biri. Ancak Behrengi’nin kendi ifadesiyle “ölümü ve insanlara öğrettikleri” hafızalardan silinmeyeceğe benziyor. Küçük Kara Balık yasaklara rağmen, İtalya'daki Bellevue'deki 6. Çocuk Kitap Fuarı ve 1969'da Çekoslovakya Bienali’nde Bratislava Ödülü'nü almıştır. Küçük Kara Balık son olarak İsviçre’de kitabın ilk çizimleri kullanılarak okurla buluştu.

Kitapyurdu.com'da kayıtlı 324 eseri vardır.