José Ortega y Gasset’in eğitim felsefesinin zirvesi olan "Üniversitenin Misyonu", yükseköğretimin temel amacını sorgulayan kışkırtıcı bir başyapıttır. Eser, üniversitenin yalnızca meslek edindirme kurumu veya bilimsel araştırma merkezi olmaktan öte, hayati bir kültür aktarıcısı olması gerektiğini savunur. Yazar, modern çağın en büyük tehlikesi olan "uzmanlaşmış barbarlığı" eleştirerek, bütünü görebilen kültürlü bireylerin önemini vurgular. Madrid Öğrenci Üniversitesi Federasyonu’nun talebi üzerine hazırlanan bu metin, üniversitenin varoluşsal krizine radikal bir reçete sunar. Ortega, üniversitenin asli misyonunu, çağın karmaşası içinde bireye yol gösterecek "hayati fikirler sistemini" öğretmek olarak tanımlar. Ona göre, iyi bir bilim adamı yetiştirmekle "kültürlü insan" yetiştirmek aynı şey değildir ve denge kültürden yana kurulmalıdır. Kitap, eğitim sisteminin hantallığını, öğretim yöntemlerini ve öğrencilerin pasifliğini sert ve net bir dille eleştirir. Üniversite, sadece diploma dağıtan bir bürokrasi değil, toplumu şekillendiren manevi bir güç ve entelektüel bir otorite olmak zorundadır. Yazar, düşüncelerini bilerek abartılı bir açıklık ve yalınlıkla kaleme alarak, mesajının doğrudan hedefe ve gençliğe ulaşmasını amaçlamıştır. Bu çalışma, "Üniversite Fikri" üzerine yapılacak tüm reform tartışmaları için vazgeçilmez bir başlangıç noktasıdır. Böyle bir inceleme, çağımızın temel niteliklerinin tanımlanmasını ve yükselen gençliğin doğru tahlil edilmesini zorunlu kılar.
