20. yüzyıl, yalnızca savaşların, devrimlerin ve ideolojilerin yüzyılı değil; aynı zamanda bir kimliğin, bir zihniyetin küresel ölçekte belirleyici hâle geldiği bir çağdır. Yahudi Yüzyılı’nda Yuri Slezkine, modern dünyanın şekillenmesinde Yahudilerin oynadığı merkezî rolü çarpıcı ve özgün bir perspektifle ele alıyor.
Slezkine’e göre Yahudiler, tarih boyunca yerleşik olmayan; ticaretle ve bilgiyle özdeşleşmiş “Merkürî” bir topluluğun temsilcileridir. Modernite ise tam da bu özelliklerin evrenselleştiği bir dönemi ifade eder. Bu açıdan bakıldığında 20. yüzyıl, yalnızca Yahudilerin yükselişi değil, aynı zamanda dünyanın “Yahudileşmesi” olarak da okunabilir: “Modern Çağ aynı zamanda Yahudi Çağı’dır. Özellikle de yirminci yüzyıl, Yahudi Yüzyılı’dır.”
Edebiyat, siyaset, bilim ve kültür alanlarında iz bırakan figürler üzerinden ilerleyen eser; kimlik, diaspora, modernleşme ve aidiyet kavramlarını yeniden düşünmeye davet eder. Slezkine’in kışkırtıcı tezi, okuyucuyu hem tarihe hem de bugüne farklı bir gözle bakmaya çağırır.
Onlar, Rus Devrimi’nin Kahramanlık Çağı’nın son temsilcileriydi: istikrar yerine mobiliteyi, sınırlara karşı sınırsızlığı, kalıcılığa karşı değişkenliği, kendiliğindenliğe karşı bilinci, evcilliğe karşı sürgünü, doğaya karşı yapaylığı, güzelliğe karşı zorunluluğu, maddeye karşı zihni, Oblomov’a karşı Stolz’u ve yüzebilenlere karşı yüzemeyenleri tercih eden çağın. Diğer bir deyişle bu devrimin Merkürî evresiydi; Almanlar olmadan Alman aşamasıydı, Yahudi Çağı’ydı.
