Töreye meydan okumaya kalkışanlar, karşılarında yazgıyı bulurlar…
Nobel Edebiyat Ödülü sahibi Nijeryalı yazar Wole Soyinka’nın bu oyunu, Afrika kültüründeki kefaret ayinlerine dair tarifsiz bir trajedi.
Nijerya’nın küçük bir köyünde geçen bu çarpıcı oyun, yılın son gününde gerçekleştirilen acımasız bir ayine odaklanıyor. Yoruba töresine göre, hastalıklar ve kötülüklerden arınmak amacıyla seçilen ‘ulak’, tüm bunları sırtlayıp uzaklaştırırken kurban edilir. Bu kadim ayinin karanlığı köyün üzerine çökerken, sahneye oranın yabancısı olan ama ‘yaman kan’ taşıyan Eman çıkar. Kimsesiz Ifada’nın uğradığı zulme göz yummayınca, köyün ileri gelenlerinden Jaguna’yla karşı karşıya gelecek ve kızı Sunma’nın aşkı dahi onu kurtarmaya yetmeyecektir. Vicdanının sesini dinleyen Eman ise kendini feda etmekten çekinmeyecektir. Kader ağlarını trajik bir şekilde örerken, bu yaman karakterin yolculuğu kurbandan kahramana doğru uzanacaktır.
“Wole Soyinka’nın bir oyun yazarı olarak kariyerinin en verimli evresi, 1950’lerin sonlarından 1960’ların sonuna kadar uzanır. Bu döneme ait oyunlardan Yaman Kan, yazarın daha ‘geleneksel’ eserleri arasında en çok beğenilen ve sahnelenenlerdendir.”
Biodun Jeyifo, Harvard Üniversitesi
“Yaman Kan, bireysel vicdan ile toplumsal talep arasındaki yüzleşmeyi, Yoruba kültürüne has olmasına rağmen son derece evrensel bir ayin çerçevesinde sahneler. Gönülsüz ulak Eman, aynı anda hem İnsanoğlu hem de bir Yoruba Mesihi’dir.”
Amatoritsero Ede, Mount Allison Üniversitesi
“Soyinka’nın oyunlarında trajik olan, Afrika kültürünün bizatihi kendisidir. Yaman Kan da bunu kanıtlayan temel metinlerdendir.”
Ahmet Sait Akçay, Cape Town Üniversitesi
