Fânusla Okyânus’ta, M. Kayahan Özgül’ün edebiyat tarihi yazımıyla ilgili sorunlara odaklandığı yazıları bir araya getiriliyor. “Bir edebiyat tarihimiz olmayışını ve kimi baştan savma kotarılmış, kimi öğrenciler için kaleme alınmış, kiminin yazılış sebebi mechûl onlarca kitabı edebiyat tarihi zannıyle ve ciddiyetle kullanışımızı yıllardır” eleştiren Özgül’ün bu kitaptaki yazılarında, edebiyat tarihi yazımında karşılaşılan güçlükler ve onların nasıl üstesinden gelinebileceğine ilişkin ufuk açıcı bilgiler yer alıyor. Mevcut edebiyat tarihlerini eleştirel bir tutumla değerlendiren Özgül, her bir yazısında meselenin esasına ilişkin sorular soruyor.
Yenileşme sürecindeki tartışmaları izlemek için edebiyat nasıl bir kaynaktır? “Edebî kanon” nedir ve bunu nasıl anlamak gerekir? Türk edebiyatı kavramı içine kimler ve hangi eserler dâhildir? Türk edebiyatı mı Türkçe edebiyat mı? Edebiyatın coğrafî sınırları nasıl belirlenir? Şimdiye kadar yazılan edebiyat tarihleri neden edebiyat tarihi değildir? “Harp edebiyatı”nın edebiyat tarihindeki yeri nedir? Bir edebiyat tarihine kimler, hangi ölçütlerle alınır? Çocuk edebiyatı adı altında sunulan edebiyat neyin nesidir ve böyle bir edebiyat var mıdır? Tanpınar’ın edebiyat tarihindeki eksiklikler nelerdir? Ahmet Oktay’ın edebiyat tarihi diye sunulan kitabı, neden bir edebiyat tarihi değildir? Cumhuriyet sonrası Türk edebiyatında akım diye sunulan ve benimsenenler “akım” mıdır “takım” mı? M. Kayahan Özgül, bu ve başka pek çok soruyu, zengin bilgi birikimiyle cevaplıyor.
