İslâm Tarihi, “Allah katında tek din İslâm’dır” ayeti ışığında, Kur’an-ı Kerim’den öğrendiğimiz peygamberler tarihiyle başlamaktadır. Bu sebeple Dünya’nın yaratılışı ve insan hayatına hazırlanışı, ilk insanın yaratılışı ve insanın varoluşsal yapısı ve toplumsal bir varlık haline gelişi ilk bölümün ilk konusu olmuştur. Peygamberi Dönem Hz. Âdem Aleyhisselam ile başlamakta olup; üç çağ ve dört bölüm şeklinde tasnif edilmiştir. Hz. Muhammed Sallallahu Aleyhi Vesellem dönemi, İslâm Tarihi’nin son peygamberi dönemidir.
Hz. Muhammed Aleyhisselam’dan sonra İslâm toplumunun başına geçen Dört Halife’nin dönemi, birçok bakımdan peygamberi İslâm tarihi dönemine en yakın olan dönemdir. Bu dönem, Müslümanların halifesinden devletlerin halifesine geçişin bir ara dönemi olarak da görülebilir.
Emeviler ile başlayan Abbasiler ile devam eden ve Osmanlı ile son bulan “Devletlerin Hilafet Dönemi” İslâm Tarihinden ziyade, Müslümanların Devletler Tarihi’dir. Ki bu tarih aynı zamanda siyasi tarihtir.
İslâm tarihinin bir bütün içerisinde bu şekilde fasılalara ayrılması, İslâm devleti kimliği taşıyan ancak aynı zamanda birer siyasi teşekkül olan devletlerin yönetiliş tarzından kaynaklanan kimi İslâm dışı eylem ve fikirlerin, kişisel hata, sorun ve sıkıntıların İslâm’a mal edilmemesi açısından çok önemlidir.
Muâviye’nin halifeliğiyle birlikte siyasi bir nosyonun tamamlayıcısı durumuna dönüşen Halifelik, aynı zamanda saltanat yönetim biçiminde veraset yoluyla intikal eden sultanlığın meşruiyet kapısı haline dönüşmüştür. Osmanlı Devleti’nin, saltanatın kaldırılmasıyla ortadan kaldırılmasına rağmen, Halifeliğin yeni kurulan devlette kısa bir süreliğine de olsa devam ettirilmesi, Hilafetin son ana kadar siyasi meşruiyet kapısı olarak kullanılmış olmasındandır.
Peygamberler, Mezhepler, tefrikalar, taassuplar, aşırılıklar, ihtilaflar, ittifaklar; savaşlar, katliamlar, anlaşmalar, iç savaşlar, göçler; İslami düşünce hareketleri ve bilimsel çalışmalar, paralel hilafet girişimleri ve uygulamaları, İslâm beldeleri ve başkentleri İslâm tarihinin anahtar kelimeleridir. Bu kitapta birçoğunu bulabileceksiniz.
İslâm tarihinde yaşananları en güzel özetleyen ise Resûlullah Aleyhisselam’ın şu sözüdür: “İslâm, şüphesiz garip olarak başladı ve günün birinde garip hale dönecektir. Ne mutlu o garip mü'minlere!”
