Kibarlık Budalası

Özgeçmişi

15 Ocak 1622 tarihinde Paris'te doğmuştur. Asıl adı Jean Baptiste Poquelin'dir. Babası Jean Poquelin bir mobilyacıydı, annesi Marie Cresse idi. Annesi 10 yaşındayken öldü. Baba mesleğine devam etti. 1636 yılında Clermont Kolejindeki öğrenimi sırasında Yunan ve Latin yazarlarını okudu, 1641 yılında okuldan ayrıldı. Orleans Üniversitesinde Hukuk öğrenimi gördü. Moliere, 1643 yılında İllustre-Théâtre topluluğunu kurdu. Sahne adı olarak Fransa'nin Midi bölgesinde Vigan şehri civarında bir köy olan Moliere ismini kullanmaya başladı. 1646'da topluluğu dağıldı. 1645-1658 yılları arası gezici bir tiyatro topluluğu kurarak taşrada oyuncu, oyun yazarı ve tiyatro yöneticisi olarak temsiller verdi. 31 yaşında Conti prensinin hizmetine girerek, İtalyan komedilerinin uyarlamalarını oynamıştır. 33 yaşında iken ilk komedisi olan "Şaşkın"ı sonra "Küskün Aşıklar"ı yazdı. 36 yaşında Paris'e dönerek, ekibiyle birlikte bu kente yerleşti. Ekibi "Kralın Kardeşleri Topluluğu" adını almıştır. 1660 yılında Kral önünde birkaç kez oyunlar oynadı. 1661’de yeni Theatre du Palais-Royal’de topluluğuyla oyunlar vermeye başladı. O dönemin komedi anlayışının yalnızca güldürmeyi amaç edinmesine rağmen o, güldürürken düşündüren bir komedinin çığırını açmıştır. Moliere, insanlığın gülünç yanlarını en doğal, en yalın, ancak en geniş bir biçimde yansıtmıştır. Moliere’in karakterleri, mizah dolu gerçek kişilerdir. Eserlerini, gülünç gelenekler ve toplumsal aksaklıklar üzerine oturtmuştur. Kibarlık budalalarını, hastalık hastalarını, cimrileri, züppe soyluları, bilgisiz ve şarlatan doktorları, bilgiç kadınları, ikiyüzlüleri büyük bir başarıyla canlandırmıştır. Soylulara sataşmaktan korkmayan Moliere, eserlerinde alaya aldığı pek çok meslek grubu tarafından, şiddetle saldırılara uğradı. Öyle ki sahte dindarlara yergide bulunduğu "Tartuffe" adlı eseri ilk temsilinden sonra oynanma iznini beş yılda alabilmiştir. Aralarında "İnsandan Kaçan", "Kibarlık Budalası", "Bilgiç Kadınlar" ve "Hastalık Hastası"da dahil otuz altı oyun yazdı. Bu oyunlardan on üçünün danslı ve müzikli olma gibi önemli bir özelliği vardır. Moliere’in birçok eseri dilimize çevrildi, tiyatrolarımızda oynandı. Fransa kralı tarafından 1662 yılında Moliere’e yıllık 1.000 livre maaş bağlandı. 166 yılında Kral, Moliere'in oğlunun vaftiz babası oldu ve o yıl Kral’ın bağladığı yıllık maaş 7.000 livreye çıkartıldı. 1662 yılında Armande Bejart’la evlendi. Üç çocukları oldu, sadece bir oğlu yaşadı. Başrolünü oynadığı "Le malade imaginaire (Hastalık Hastası)" oyununun oynandığı 17 Şubat 1673'teki oyunun dördüncü sahnesinde, Molière sahnede fenalaşıp yere düştü. Verem hastası olan yazar kanlı öksürük krizini atlattıktan sonra, tüm ısrarlara rağmen rolünü tamamladı. Oyundan birkaç saat sonra evinde yeniden fenalaşan yazar, bu ikinci krizi atlatamayarak 51 yaşında öldü.

Kitapyurdu.com'da kayıtlı 108 eseri vardır.