Komünist Parti Manifestosu, dünyanın ve Türkiye’nin en çok “okunan” kitaplarından biri. Bugüne kadar farklı dillerde kaç baskısının yapıldığını kesin olarak saptamak mümkün değil. Kısa bir araştırmayla, Türkiye’de, çok sayıda yayınevi tarafından en az 50 baskısının yapılmış olduğu sonucuna ulaşılabiliyor. Bunlara, Marksist klasiklerin yasaklı olduğu dönemlerde gizlilik içinde çoğaltılan kopyaları da eklemek gerekiyor. Manifesto’nun bazı Türkçe çevirileri, uzun yıllardır İnternet’te de bulunuyor. Yine de farklı yayınevleri tarafından yeni baskıları yapılıyor ve hepsi görece kısa süreler içinde tükeniyor. Örneğin, Manifesto’nun bu çevirisi, Gelenek Yayınevi’nin ve Nâzım Kitaplığı’nın en çok satan birkaç kitabı arasında yer almıştı. Sürekli yeni baskılara ihtiyaç duyulması, Marksizmin (Türkiye’de de) öyle kolay kolay ölmeyeceğinin kanıtlarından biri olarak görülebilir. Herhalde, yalnızca kitaplığı daha ihtişamlı görünsün diye bir de Manifesto alıp kapağını bile açmayanların sayısı çok yüksek değildir (kitaplarının toplam sırt kalınlığıyla övünmek isteyenler açısından, Kapital’in üç cildi çok daha “verimli” bir tercihtir!). Bu dünyayı gerçekten değiştirmek isteyenler, insanlığın devrimci birikimine sırtlarını çeviremez. Çevirenler, Manifesto’nun da gerisine düşmüş olur. Belki de, Manifesto, bir de bu gözle okunmalı... Erkin Özalp
