Avrupa Birliği-Türkiye ilişkilerinde günümüzün belirleyici tartışmaları içinde “Mevcudu Koruma, Avrupa Türklerinin A(E)T/AB Türkiye Ortaklık Hukukuna göre hukuki statüleri, Gümrük Birliği ve İnkâr edilen Haklar” önemli bir yer tutmaktadır. A(E)T/AB tarafının bu ilişkileri;
• Hukukun üstünlüğünü reddeden bir yaklaşım sergilemesi ve ulusüstü/supranasyonal sistemi reddetme anlamına gelen düalist bir görüşten hareket etmesi,
• Ankara Antlaşması ve Katma Protokol'ün AET'yi kuran Roma Antlaşması'na dayandığı ve ulusüstü bir kuruluşla kurumsal bağlantılar kurarak çeşitli çalışma alanlarını kapsadığını reddetmesi,
• Türkiye'ye dönük ATAD/ABAD kararlarının taşıdığı anlamı inkâr etme AB üyesi ülkelerin kamuoyunu yanlış ve/veya eksik bilgilendirmelerinin yanında AB üyesi ülkelerin sınırları dâhilinde hukuki güvencesizlik yaratmaları
üzerinden yorumlanırken Avrupalı bilim insanlarıyla yapılan çalışmalarda Avrupa Birliği nezdinde kazanılmış haklarımız bilimsel ve hukuki temelleriyle ortaya konulmuş ve Türkiye'yi bu ilişkilerde üçüncü ülkelerden ayıran birçok temel farklılıklar olarak dillendirilmiştir.
A(E)T/AB-Türkiye ilişkileri; eşit koşullarda bir tür katılım ilişkisini ve kısmi alanlarda tam üyelik yolunda adım adım bütünleşmeyi öngörmekte; ilişkilerin kendine özgü bir hukuki yapı (ulusüstü/supranasyonal) olarak yorumlanmasını gerektirmektedir. Aynı zamanda, imzalanan temel akitlerin ve A(E)T/AB-Türkiye Ortaklık Konseyi kararlarının AB hukukunun bir parçası olarak görülmesi sonucunda, bu alanda en son sözü söyleme hakkının AB üyesi ülkelerin en yüksek yargı mercii olan ATAD/ABAT'ta bulunduğu gerçeğini kabul etme zorunluluğu da vardır.
