Bu çalışma, diğer tüm çalışmalar gibi akıl kurcalayan bir sorudan ve bu sorunun peşine düşerek yaşadığımız bir maceradan doğdu. Yıllar evvel modern Türk şiirinde “şiirsel estetik ve delilik” üzerine araştırmalar yaparken kendimi bir anda tasavvuf kültürünün içinde bulmuştum. Bir madencinin nazik ve titiz çalışmasıyla ürettiği cevherdeki sabır, şimdi elinizde tuttuğunuz bu eserin yayımlanmasına vesile oldu.
“Tasavvuf kültürü ile delilik” kavramlarını bir araya getirip inceleyen nice eser arasında bu maceraya çıkmak biraz zor olsa da bir yazma nüsha tüm araştırmayı değiştirdi. Öyle ki tasavvuf kültürünün ve edebiyatının en ilgi çekici ve araştırılmaya muhtaç mevzularından biri olan tasavvufî delilik veya tasavvufî cezbe kıssaları ve menâkıbnâmelerinin “cünûn, mecnûn, dîvâne, deli, meczûb, müvelleh” gibi bazı tasavvufî kavramlar çerçevesinde İslâm kültür ve medeniyet sahamızda zengin bir birikim ve edebî kültür oluşturduğunu fark etmek yeni bir cevher bulmak gibiydi. Türk-İslâm edebiyatı eserleri bu bağlamda kendi kavram dünyası içinde yukarıda sözünü ettiğimiz ıstılâhlarla ilgili bir edebiyat kültürü meydana getirmişti. İşte bu çalışma, müellifi bilinmeyen bir mecmua üzerinden “cünûn, dîvâne, meczûb” gibi kavramların müteradifleri bağlamında teşekkül eden tasavvufî cünûniyet veya dîvânelik hâlleri, ilâhî aşk ve cezbe kavramlarıyla yepyeni bir boyuta ulaştı. Bu kavramların Türk-İslâm kültür ve medeniyet dairesinde nasıl algılandığı hâlen büyük bir araştırma sorusu. “Mecnûnlar” bu sonsuz deryâya katre olma niyetindedir.
