Paladyum İstanbul'un Kalbindeki Sır Leigh Turner | FENİKS KİTAP

Postmodern Kurtarıcılar

Name: Postmodern Kurtarıcılar
Author: Veysel Atayman
ISBN: 9789756511282

Veysel Atayman | DONKİŞOT YAYINLARI

3 yorum

Popüler sinemayı ve kültürü son yirmi yılın neoliberal ekonomilerinin ve politikalarının bağlamında ele alan bu geniş derleme, popüler mitolojinin "kurtarıcılarının" dönüşümünü değerlendiriyor. Western kahramanından Batman’e, Terminatör’den Neo’ya (Matrix’e) uzanan çizgide bilim-kurgunun ağırlıkta olduğu bu kısa ‘sinema tarihi’ne "68"den Hippilere, X-Kuşağından Siberpunk kahramanlarına, Grunge’a ve Y-Kuşağına kadar uzanan kültürel muhalefetin ‘mainstream’ tarafından yutuluşunun öyküsü de ekleniyor.

Postmodern "Kurtarıcılar": Mitsel "kurtarıcı"dan simülasyon "kurtarıcı"ya. Gizle Tümünü Göster

Liste Fiyatı:

Yayın Tarihi: 26.04.2005

ISBN: 9756511281

Dil: TÜRKÇE

Sayfa Sayısı: 320

Cilt Tipi: Karton Kapak

Kağıt Cinsi: Kitap Kağıdı

Bu üründen 10 adet satın alındı.

İlgili Kategoriler:

Kitap Sinema-Tiyatro Sinema-Genel

SATIŞ YOK (kitapyurdu.com'da SATIŞ DIŞI)

0 kişi

1 kişi

Robert Galbraith - Cormoran Strike Serisi PEGASUS YAYINLARI

Yazar Hakkında

8 kişi takip ediyor

Veysel Atayman

Kitapyurdu.com'da kayıtlı 92 eseri vardır.

En yaygın eserleri:

• Kapra Felsefe Seti (10 Kitap) • Aşkın Metafiziği • Hz. Muhammed ve Arap-İslam Kültürü Dönemi

Gizle Devamını Göster

Tüm Eserlerini Göster

Kapra Felsefe Seti (10 Kitap) 231,25TL

Aşkın Metafiziği 20,93TL

Hz. Muhammed ve Arap-İslam Kültürü Dönemi 24,80TL

Güneş Ülkesi 24,90TL

Aşkın Metafiziği (Cep Boy) (Tam Metin) 14,91TL Ürünü İncele

Hayatın Anlamı ve Psikoterapi 270,20TL

Kültürdeki Huzursuzluk 234,00TL

Bilinç Gökten Düşmedi 370,50TL

Zaman Üzerine 282,88TL

Soylu Sınıfın Sonbaharı & İngiltere Yılları 192,50TL

Kaygılı Kuşak - Jonathan Haidt PEGASUS YAYINLARI

Karbon Kitaplar'dan 50 adet Cep Boy kitap alana Mini Kitaplık Sadece 790 TL!

Mehmet Utku Yıldırım

Postmodern

15.09.2020

Bir derleme olsa da kaynaklar biraz silik, Atayman ele aldığı metinlere kendi fikirlerini de karıştırmış ve ortaya bu metin çıkmış. Metinlerin üzerine yorumlamalar yapıldığı için direkt Atayman'ın adını alıyorum. Kahramanların geçirdiği değişimler üzerine kurulu, bir adet T-2000, Batman ve Neo içeren bu kitapta postmodernizmin yüksek sanatla halkın süper kahramanları arasındaki çizgiyi flulaştırma çabasının yanında The Matrix Trilogy'nin felsefi bir değerlendirmesi mevcut. "Kurtarıcının Dönüşümü" adlı bölümde II. Dünya Savaşı'nın ardından kahramanların asık yüzlü, asi olmaktan çıkıp daha insani, duygu yoğunluklu karakterlere dönüşmelerinin öyküsü var. Humprey Bogart örneği veriliyor; Bogart'ın Casablanca'yla ortaya çıkan antifaşist, bir ideale sahip karakteri, kara dizilerin ve gangsterlerin dünyasının yavaş yavaş değişeceğini gösteriyor. Bu durum makinelerde daha garip aslında, onlar insanlara karşı üstünlük kuran varlıklar olarak bilinir. Mesela elin kırılmaması için bir robotla el sıkışılmaması gerektiği eski bir Gine-Bissau şakasıdır ama robotlar da değişim geçirir. Körfez Savaşı'nın bir simülasyon olduğu fikri ortaya çıktığında savaşa harcanan kaynaklar yüzünden daha fazla insanın ölmesine -savaşılan ülkenin insanlarının yanında devletten sosyal yardım göremeyen ABD vatandaşlarının ölümleri de var- yol açılmıştı. Aslında her şey televizyondan izlense de gerçekten birileri ölüyordu. Bombalar, tanklar, makineler karşısında insanın üstü geleceği fikri bu havada belirince T-800 bir ölüm makinesi olmaktan çıktı. İlk filmde önünde kimse duramazken ikinci filmde insanlaştırıldı. Duyguları anlama çabasını, gülümsemeye çalışmasını hatırlıyoruz. Benzer bir şey de Tarzan'la bilinen Johnny Weismüller'in olayı. Jungle Jim olmadan önce ağaçtan ağaca atlayan kaslı adamımız, yaşlanıp yağ bağlayınca güçlü kahraman mitosunun dışında kalır ve farklı bir karaktere bürünür. Zorunlu bir değişimdir bu. T-800'ün değişimi gibi. T-800 Öldürmemek zorundadır, makineye inmiş bir vahiy gibidir bu. İnsan makineyi yaratır, ona bazı kurallara uyması gerektiğini söyler ve hatta yaratılışına işler bunu; üç meşhur yasa gibi. T-800 belki de bu yasayla hareket etmektedir ki filmin sonunda yine insani bir duygu olan fedakarlıkla kendini imha eder. Düşünebilen bir robot çıkmıştır ortaya, insana oldukça yakın bir varlık. Diğer tarafta daha ileri bir teknoloji vardır: T-1000. Atayman'ın film incelemesinde eski-yeni teknolojinin ifade ettiği anlamlar var, burada kesiyorum. "Batman" bölümünde göstergeler kaosu içinde oyuncak bir kurtarıcının etrafımızdaki gerçek kurtarıcıların yerini alması, göstergelerin göstergeleri içinde -The Lord of the Rings'in çekim aşamalarının belgeselleştirilmesi vs.- çocukluğun fantastik dünyasına dönüp gerçek dünyadan uzaklaşma gibi mevzular var. Superman ve Batman karşılaştırmasıyla bunun farklı şekillerde tezahürleri inceleniyor. Süper adamımız II. Dünya Savaşı'nın arifesinde ortaya çıkarak kötüleri cezalandırmaya başlamıştı. Başka bir gezegenden geliyordu ve yeni dünyasına kolaylıkla uyum sağlayabilmişti, kötülere karşı verdiği savaşta kendisini güçsüz bırakacak tek şey kendi dünyasına ait bir maddeydi. O maddeden ne kadar uzak olursa o kadar iyi. Yakışıklı kardeşimiz bu göstergelerle patlama yaptı ve yeni kahramanlar ortaya çıktı. Yeni bir endüstrinin doğuşunda farklı karakterler için farklı arka planlar oluşturuldu ve bu yapılırken dönemin toplumsal yapısı ele alındı. Bu açıdan büyük değişimleri süper kahramanlarda görmek son derece mümkün. Yarasamız, abisine göre biraz muallakta kaldı. Karanlık yerlerde yaşıyor, gölgelerden bir anda fırlıyor, adıyla müsemma gotik bir kentte imgesini oradan oraya dolaştırıyor. Bela mı, kurtarıcı mı? Geçmişi ortaya çıkınca sevilebilecek bir karakter haline geliyor ama süper adamımızdan epey bir farklı. Gündüzleri playboy havasında gezip duruyor, son model arabalarıyla fink atıyor. Koca bir malikanede yaşıyor, partiler veriyor falan. Geceleriyse kurtarıcı oluyor, oradan oraya uçup ailesinin intikamını almaya çalışıyor. Clark Abi ise kendi halinde bir gazeteci. Orta direk bir ailede büyüyor ve hayatında bu çizginin dışına pek çıkmıyor. Atayman diyor ki Superman kardeşimiz büyüklerin kahramanıdır. Büyüklerin dünyasıyla çocukluk arasındaki çizgide gidip gelir, bir yabancılaştırma yaratmaz. Nükleer silahların dünyasında salt doğrunun yanındadır. Batman ise çocukluktan kopuşun acılarıyla doludur. Ailenin yok edilişi, hırslarla dolu bir dünyada kısılıp kalmak, karanlık kent imgesi, hepsi bir araya gelerek büyüklerin acı dolu dünyasında bir göstergeler imparatorluğu oluşturur. Geri kalanı 1950'li yıllardan itibaren Batman'in geçirdiği değişimler ve filmlerin incelenmesi. Dolu bölümler ama yine üşendim, geçiyorum. The Matrix Trilogy faslına geldik. Bölümlendirme yapmadan direkt anlatacağım. Öncelikle filmlerin nasıl sınıflandırılacağı sorunu ele alınmış. Birçok farklı sınıflandırma önerisi ele alınarak Matrix'in BK janrın dahil edilebileceği söyleniyor. PKD için BK neydi, BK emekti. Farklı, vurucu, düşündürücü bir fikirdi işte. Görselliğin vs. yanında felsefeye de el atıldığı malum, buradan yaklaşıyoruz olaya. İnceden bir eleştiri de var; filmler yağdırdıkları referanslarla uçsuz bucaksız bir araştırma alanı açıyorlar. Atayman, felsefenin bu şekilde "ayağa düşürülmesini" eleştirse de bunun sorumlusunun filmler değil, aşırı meraklı okurlar olduğunu söyledikten sonra üç filmin çok daha fazlasını ifade ettiğini belirtiyor. Üçleme, grunge gençliğinin amentüsüdür. İlk aksiyonlu sahneden sonra Mr. Anderson'ı odasında buluruz ya, bahsi geçen gençliğin odasıdır bu. Düşüncenin başladığı yerdir. Cogito ergo sum için bir doğuştur. İzleyici için odanın dışına çıkmanın sonucu farklı bir dünyaya açılmaktır, bu dünyada ileri teknolojinin kötülüğüne karşı yine insancıllığa sığınılacaktır. Arnold Abi'nin filmlerindeki mevzu burada da geçerlidir; Arthur C. Clarke'ın sözünü hatırlarsak insanoğlunun anlayamayacağı bir teknoloji, sihir gibi gelecektir, anlaşılamayacaktır ve insan da anlayamadığı, bilmediği şeyden korktuğu için bilinmeyenin korkusu bir savunma mekanizmasının ortaya çıkmasına yol açacaktır. Bilinen teknoloji, bilinmeyene göre daha üstündür, kabul edilebilirdir. Kontrol isteği, insanın önündeki en büyük engellerden biridir belki. Transcendence da ilgili bir konuyu işliyordu; insanoğlunun iyiliği için atılan bir sonraki teknolojik adım, anlaşılamadığında tehdit unsuru olarak görülecektir ve bertaraf edilecektir. Belli bir doğrultuda/hızda gelişen teknoloji, sıçramalara göre daha kabul edilebilirdir. Alien, 2001: A Space Odyssey, The Truman Show vs. gibi filmlerle birlikte incelenen bu mevzu derinleşmeye çok açık. İleri-geri teknolojinin yaratıları arasındaki farkın ortadan kalkmasıyla birlikte sanal-gerçek ayrımı da ortadan kalkacaktır, eh, düşünce her iki yolla da varlığını sürdürecek demektir. Bölünecektir de; ontolojik problemlerin belirmesiyle düşünce de kendi içinde ayrışacaktır. Bir sen-ben farkı ortaya çıkacak. PKD'nin paranoya ölçüsüne getirip incelediği öteki kavramı, bu durumun sonucudur. I, Robot'ta diğerlerinden farklı bir bilinç seviyesine ulaşmış robot için kendi varlığını sorgulama hali vardır. İnsanlara ne ölçüde benzer, bilinç seviyesi bir robotu ne kadar insanlaştırır, bunlar hep kafa patlatılası. Evet. Ben bu kadarını alıyorum, gerisi çok daha geniş. BK hayranları, The Matrix Trilogy hastaları için süper bir derleme. Gizle Devamını Göster

Yorumlar

3 yorum

Aziz Özkan

14.03.2013

Amerikan dünyasının kurtarıcı olarak sunduğu, bellettiği kahramanların felsefi alt yapısının irdelendiği bu çalışmada Veysel Atayman çok geniş ve açılması pek de kolay olmayan bir pencereden okurlara sesleniyor. Özellikle Matrix felsefesinin anlatıldığı bölümler ilginç bilgi ve düşünceler içeriyor. Belki de çoğu komplo teorisi olarak bilinecek, gelgelelim sorgulamakta fayda var. Çünkü Batı dünyası bizim zihnimize bir şeyler yerleştirmeye çalışıyor biz farkında olmasak da. Hep bir kurtarıcı olmalı ve bu kurtarıcı kimi zaman kanun tanımamalı... Gizle Devamını Göster

Mevlüt DEMİRASLAN

31.08.2007

Modern dünynın mitolojisi haline gelen ve yeni kurtarıcılar olarak görülen Batman ve Matrix üzirine hoş bir değerlendirme yapılıyor. Bunlar modern dönemin yeni kurtarıcıları olurken ekonomik, politik hatta dinsel etkileri ortaya çıkıyor. Kendi politikalarını ve felsefelerini ortaya koyarken teknolojinin kahramanları olarak gerçek kahramanlardan daha popüler oluyorlar. batman ve Matrix'ten yola çıkarak sinema üzerine iyi bir inceleme. Gizle Devamını Göster

Son Gezdikleriniz

Sepetim

Postmodern Kurtarıcılar

Onaylı Yorumlar

Yorumlar