Bûyerên sala 1918 û 1991an bê payîn dêmenê zimanê kurdî guherîn, parvekirin û ji hev qutkirina di navbera desthilata siyasî û ziman de pêk anî, û hem zelalî ji bo zimanê me pêk anî û hem firsetên jê birî, û rewşenbîr û têkoşerên siyasî yên kurd kir saheya xebateke aloz û giran ya di warê ziman de.
Piştî 1918an, zimanê kurdî tûşî siyaseta zimanê cûr bi cûr bû, ji
zimankujjya (linguicide) Tirkîyê û Îranê bigre heta geşepêdana bi
Yekîtîya Sovyetê re ji salên 20an heta 1937an, di navbera wan
herdu siyasetan de, li Iraqê dewleta întîdabê û piştî întîdabê
zimanê kurdî dihelandin, rê nedidan geş bike û fireh bibe. Farisî,
tirkî û erebî bûn zimanê resmî û dewletê kirin wasiteya dariştina
netewe-dewleta Tirk, Îran, Iraq û Sûrîyê û helandina gelê kurd. Li
milê din Sovyetê, dewleta îdeolojîk, siyaset û bernameya xwe ji
bo zimanan hebû, û ji ber wê tebeqeke rewşenbîrî ya kurd pêk
nehatibû, firehbûn bi zimanê kurdî dibû rê veke ji bo perwerdeki-
rina zimannasîyê, mamoste, nivîskar, rojnamenivîsî û rewşenbîrên
din, li Iraqê, ku tebeqeya rewşenbîrî awayê nû belavbûyî yê kurd
pê hilgirtibû, bernameya dewletê ew bû kurdî di perawêzê de bimîne, û qîmeta kulturî, aborî, siyasî û zanistî peyda neke ji bo
wê wekî paşmaleya zimanê erebî bimîne.
