İnsan diliyle düşünür, duygu, hayâl ve hakikatlerini dil sayesinde ifade eder. Şiirde, duygu ve düşünceyi dile taşıyabilme başarısı gerçekleşmiş, bu estetik unsurlar âhenkli bir üst dil haline dönüşmüşse, o eserin tanıtılması, tanımlanması, açıklanması ve ortaya çıkan hükmün topluma ve sanat dünyasına kazandırılması gereklidir ki, bu da belli bir metot dâhilinde şiir incelemeleri yoluyla yapılır.
Şiir tahlili/incelemesi, şiirde geçen bir kısım yabancı kelimelerin Türkçe anlamlarının karşılığını koyarak, onu günümüzün diline çevirmek, düz yazı haline getirmek, şiirin şekli ve muhtevası hakkında bir takım bilgileri vermek demek değildir. Yahut şiirde bulunan bir kısım edebî söz ve manâ sanatlarını belirlemek, vezin hakkında bilgi vermek suretiyle o şiiri açıklamak da değildir. Şiir tahlilinde şiirin, duygu ve hayal âlemine, mevhumlar dünyasına girilmedikçe; onun sosyal ve psikolojik ruhuna ait karmaşık yapısına, huzur veren estetik sırrına inilmedikçe; şiirdeki “ m u h t e v a, d i l ve ü s l û p” hususiyetleri ile bunların alt unsurları edebî değer ölçülerinde incelenip gösterilmedikçe; keza, şiirin arka plânında yatan ve onu sürekli besleyen muazzam bir kültür ve medeniyetin sanât zevkîyle, estetik heyecanlarıyla telkîn edilen “ e b e d î l i k ” sırrı , “ f a y d a ” ve “ g ü z e l l i k ” telâkkîleri, dıştan içe doğru bir kompozisyon bütünlüğü içerisinde okuyucuya tanıtılıp, tattırılmadıkça, o şiir tahlilinden beklenen sonuç elde edilemez.
