Mehmet Aktarlı'nın "Sürgün Anılar: Bir Silvan Hikayesi" isimli bu çalışması, bir "cezaevinden dönüş" anlatısından ziyade otuz yıl boyunca dondurulmuş bir ruhun, tanınmaz hale gelmiş bir şehre tutunma kavgasıdır. Kitap, on sekizine girmeden koparıldığı topraklara, saçlarına karlar yağmış bir adam olarak dönen Merwan'ın gözünden, kadim Farqin'in (Silvan) hüzünlü dönüşümünü kayıt altına alıyor. Merwan, cezaevinin gri duvarları arasında her sokağını, her komşusunu ve her kokusunu zihnine nakşettiği "Yeşil Silvan"ı ararken, karşısında hatıraların üzerine dökülmüş devasa bir beton yığını bulur. Anlatı, okuyucuyu Silvan'ın tozlu çarşılarından, Apo'nun dikiş makinesi tıkırtılarıyla yankılanan terzi dükkanına; Osman'ın neşeli ama yaralı şakalarından, Jiyan ile yarım kalmış bir sevdanın "Şu Metris'in Önü" dizesinde düğümlenen sitemine kadar geniş bir duygu coğrafyasında gezdiriyor. Bu eser, aynı zamanda kentin toplumsal belleğine işlenmiş bir nakış niteliğindedir. Merwan'ın zindan karanlığında isim isim, aile aile tuttuğu çeteleler; kentin kaybolan bahçelerini, kurumuş çeşmelerini ve o güzel atlara binip giden "delilerini" yeniden canlandırıyor. Ancak bu nostaljik yolculuk, sadece bir özlem hikayesiyle sınırlı kalmıyor. Merwan, bir yandan kentin yeni ve yabancı yüzüyle tanışırken, diğer yandan Feqi Xalit'in kurnazlıkla ördüğü bir ihanet ve mülk gaspı ağıyla mücadele etmek zorunda kalıyor. "Eğer bir gün hayatıma ihtiyacın olursa ... Gel ve al onu" diyebilecek kadar büyük bir sevdanın; dostluğun, onurun ve her şeye rağmen köklerine sadık kalmanın destanıdır bu kitap. Silvan'ın surlarından süzülen bir ıslık, Albat Dağı'ndan esen sert bir rüzgâr gibi sahici, sarsıcı ve derinden bir Farqin hikayesi ...
