İsmail Sabah ve Gürsel Akıngüç tarafından yayına hazırlanan “Bir Çanakkale Şehidinin Trablusgarp Günlüğü: Topçu Kıdemli Yüzbaşı Ali Haydar Efendi” isimli çalışma, Çanakkale Savaşları Enstitüsü yayını (Günlük-Hatıra Dizisi) olarak basılmıştır. Eser, Trablusgarp, Balkan Harbi ve Çanakkale Muharebeleri’ne katılan Yüzbaşı Ali Haydar Efendi’nin Trablusta kaleme aldığı hatıraları kapsamaktadır.
Haydar Efendi’nin günlüğünde kaleme aldığı ifadeler, Libya koşullarında; çöl fırtınaları ve dayanılmaz susuzlukla mücadele ederek vatan toprağının bedelsiz teslim edilemeyeceğinin gerçek öyküsünü anlatmaktadır. 1 Ocak 1912’de İstanbul’dan seyahatlerine başlayan Haydar Efendi ve beraberindeki heyetin Trablusgarp’a ulaşmak için; Avrupa üzerinden Marsilya’ya oradan da deniz yoluyla Tunus’a geçmeye çalışırken İtalyanlara esir olarak Sardunya Adası’ndaki esaret günlerini ve İtalyanlar tarafından yapılan sorgulamaları, Fransız Hükümeti’nin çabasıyla kurtuluşlarını , tekrardan Marsilya’ya dönüşlerini ve ikinci kez deniz yolculuğu ile Tunus’a ulaşmalarını, yerel halkın kendilerini coşkuyla karşıladıklarını ve oradan da Trablusgarp’a ulaşmalarını ve cephede başından geçenleri ve sonrasında Balkan Harbi’nin çıkışıyla yurda dönüşünü soluksuz okuyacaksınız.
