İlahiyatçı yazar Ali Osman Ateş Oryantalistler-müşteşrikler yani batılı Doğubilimcilerin islamiyetle özelliklede
hz.muhammedle ilgii islami kaynaklardan elde ettikleri bilgilerle yaptıkları yorum ve
eleştirilerin bir kısmını(çünkü oryantalistlerin kitapta olmuyan başka iddialarıda var) seçip
bunlara (uzunca )cevaplar bulmaya çalışmış.yazar bu iddiaları temelsiz ve kasıtlı olarak
niteliyor,kitaba önsöz yazan mustafa ateş ise dahada ileri gidip batılı düşmanların iftiraları
olarak klasik sömürgeci emperyalist haçlı saldırıları şeklinde doğu-batı,kafir-müslüman
çatışmasının bir ürünü görüyor.bu durumda doğal olarak kitap iddiaları çürütme ve savunma
amaçlı yani taraf;dolayısıyla objektifliği,bilimselliği tartışılır. çünkü herhangi bir konuda bir yorum veya eleştiri ortaya koyan karşı bir fikrin asılsız
isnad,iddia dahada ötesinde iftira olması,temelsiz olması için islami kaynaklarda hiç
bulunmaması yada iddialara delil teşkil etmicek aksi tarzda olması gerekir yani
oryantalistler ya olmuyanı uydurmuş yada olanı tersyüz etmiş olmalılarki iftira olsun.ama
kitapta görüyoruzki bunlar islami kaynaklarda var yani uydurulmamış,ters yüzde
edilmemiş,belki sadece çarpıtmış,işlerine gelenleri delil göstermiş diğerlerini görmezden
gelmiş ve art niyetle yorumlamışlar diyebiliriz.ama şuda bir gerçek ki özgür düşünen
inancın korkularından sıyrılabilen objektif bir doğulu müslümanda aynı yorum ve eleştirileri
yapabilir,çünkü kaynaklar buna müsait kitaptan anlaşılan o.
Burda sorun müslümanların yazdığı yani islami kaynaklarda bunların yeralması ve bunlar
gerçekmi,sağlammı yoksa değilmi,değilse neden müslümanlar bunları eserlerine
almışlar,bu bilgileri ileten yani hadis rivayet edenler sahabe ve tabiun onlarda art
niyetli,kasıtlımıydı,peygambere islama iftiramı attılar,yoksa dedikoducumuydular yalan
yanlış şeyler konuştular,her duyduklarını dile doladılar asıl sorun bu.
Bir başka konu ise evet batılı oryantalistler art niyetli olabilir ama aynı batılılar kendi dinleri
hristiyanlıkla ilgilide benzer iddiaları,eleştirileri içeren eserler yazmışlar ve bunlar
müslüman ilahiyatçıların hristiyanlıkla ilgili eleştirilerine kaynaklık etmiştir,bunlardan
alıntılarla hristiyanlık aleyhinde kitaplar,makaleler,tezler yazılmıştır.demek istiyorumki şu
melun batılılar olmasa birçok şey öğrenilmiyecek,bilinmiyecek,sorgulanmıyacaktı ne
dersiniz..
Yazarın verdiği cevaplara gelince genellikle bu iddialara kaynaklık eden hadisler ve
hadisçileri eleştirerek bunların sahih(güvenilir) olmadığı,rivayet edenlerin güvenilmez
(yalancı,yaşlı,bunak vb.) olduğu yada bu hadisler sahih olsada aynı konuda başka daha
güvenilir hadisler olduğu bunları ortaya koyarak bir çeşit eleştirel hadis yorumculuğu
yaparak akademisyen olmıyanları bıktırıcak tarzda uzun uzadıya ele alarak cevaplamaya
çalışıyor. Diğer cevapların bazısı islam sonrası oluşmuş efsanevi söylenceler,peygamberin doğumu
öncesinden başlayıp,çocukluğu,gençliği vd. devam eden islami efsaneler diyebileceğimiz
peygambere,soyuna,ailesine,yakın çevresine efsanevi bir kutsiyet kazandıran hayali,çok
abartılı övücü,yüceltici islami hikayeler türünden siyerlerle cevap veriyor. Bazısında siyasi,sosyal,iktisadi,insani sebepler ortaya koymaya çalışarak açıklıyor,makul
gösterek cevaplıyor. Bazılarını bilinmesi imkansız olduğu dolayısıyla uydurma olduğuyla. Bazılarını eski peygamberlerden örneklerle cevaplamaya çalışıyor. cevapların bazısında ise aklı başında okuyucuya komik gelebilecek örn.büyü ve rukye
konusunda bilimsel açıklama getirmeye çalışıyor ki bence saçmalıyor. Tüm bu cevaplar içinde ciddiye alınıcak olanlar hadislerin sağlam olmayanlarıyla ilgili
olanlar,diğer cevaplar oryantalistleri haklı çıkaracak türden diye düşünüyorum..
Kitapta islamla ilgili bence en önemli iddia-cevap faslı: islamın temel inanç ve ibadetlerinin
cahiliye örf,adetleri,yahudilik,hristiyanlık ve sabiilikten alındığı,bunların islam öncesi var
olduğu ve hz.muhammedin bunları islama adapte ettiği,islamın bunların karması olduğu
konusu ve bunlara verilen cevaplar da ise bu inanç ve ibadetlerin
hz.ademden,hz.ibrahimden beri var olan hak dinin uzantıları,kalıntıları olduğu zamanla asli
vasıflarını kaybedip bu dejenere dinlerin ortaya çıktığı, islamla bunların asli vasfına
kavuştuğu anlamında cevaplar,yani bunlar batıl yada tahrif olmuş dinlerin değil kadim hak
dinden geriye kalanlar olduğu şeklinde. aynı çerçevede hz.ibrahim dini HANİFLER yani İBRAHİMCİ(TEVHİDÇİ)SABİİLİK ve
hzmuhammedin bunlarla çağdaş olması hatta onunda önce hanif olması,haniflerin
İBRAHİM DİNİNİ DİRİLTME çabaları konusu.İşte bu konu aslında işin esası yani
oryantalistler yada ateistlerin birçok iddia ve inkarları sonuçta İSLAMIN KÖKENİ,KURANIN
KAYNAĞI konusuna gelip dayanıyor.arayış içindeki bir dinsel topluluktan çok ezoterik
gizemli bir cemiyete benzeyen HANİFLER konusu aydınlatılsa dahası binlerce yıldır
varlığını sürdüren EZOTERİK Cemiyetler konusu aydınlatılsa bütün dinlerin asıl kaynağıda
aydınlanmış olucak diye düşünüyorum.yani farklı dini inanç sahiplerinin birbirini yada
Kuran ve Din yada İslamiyet Gerçeği serisi Turan Dursunun deyimiyle can çekişen tabu-
ya ölümcül darbeyi indiren çok müthiş bir çalışma.
Dinler ve kutsal kitaplar konusunu merak edip, inandığımız bu şeyler nedir? bir araştırıyım
deyipte bir kuran meali alıp okuyanlar önce bir şaşkınlık,sonra hayal kırıklığı yaşar ve
şüpheye düşerler. kuran bumu,dua diye okuduğumuz şeyler bunlarmı,herşeyi yaratan
herşeyi bilen herşeye gücü yeten Allahın sözleri bunlarmı diye kafaları
karışır,kabullenemez,şüpheye düşerler. ama dini alışkanlıklar,toplumsal dini yaşam ve baskılar,aklı başında okumuş yazmış
topluma malomuş şahsiyetlerin dini kabulleri,övgüleri ve bir yığın kuran propagandası
karşısında kişi durur geri adım atar,yok yok herhalde ben yanılıyorum
bilemediğim,anlıyamadığım,aklımın almadığı şeyler var deyip kendi akıl ve mantığını dışlar
,genel kabullere katılır ama bir yandanda şüpheler içini kemirir.bir taraftan bunlar o yüce
Tanrıya yakışmaz onun sözleri olamaz derken öte taraftan ya doğruysa ya varsa ya
gerçekse diyerek ikilemde kalır. İşte bu kitap o ikilemlere son verebilecek çok güçlü bir araştırma ve inceleme,tabi bireyin
aklı,vicdanı,iradesi kaba taassupla prangalanmamışsa..kafalardaki Din ve Kuran problemi
çözümlenmiş olur.
Kitapla ilgili eleştiri konusu sadece şu olabilir yazarın tek yanılgısı diyebileceğimiz kuranın
hz.muhammedin eseri olduğuyla ilgili fikirleri oysa islamın ortaya çıkışı,kuranın oluşumuyla
ilgili çok başka faktörler ve aktörler bulunduğudur,bu konu ayrıca araştırılması gereken bir
konudur,yazarın bu konulara uzak materyalist düşünce dünyası olayı çok basite indirgeyip
kuranı hz.muhammedin eseri yapıyor,oysa hem içerik hemde dil ve uslup olarak kuran
hz.muhammedi aşar,o ayrı bir hazırlık ve sunum aşamasıdır.
Dinler konusunda Teolojik ve Materyalist yaklaşımın dışında her din tasavvuftan doğar
manasına gelebilecek birde EZOTERİK yaklaşım vardır.işte bu konu yani kuranın
kaynağı,islamın kökeni konusu ezoterik dinler tarihi yaklaşımıyla çözülebilir,binlerce yıldır
varlığını sürdüren ezoterik örgütler konusu dinlerin arka planıdır.İslam özelinde bu konu
HANİFLERE dayanır. İslam alimlerine,ilahiyatçılarına göre hanifler hak dinin müjdecisi,islamın habercisi,hak dinin
ve peygamberinin gelişini önceden sezmiş,feraset sahibi-kalp gözü açık muvahhidler ve
yahut (siyere göre tevrat ve incilde işaret edilen) yahudi ve hristiyanlardan işittikleri yeni bir
hak dinin,son peygamberin geleceği haberiyle bekletiye girmiş ibadet ve tefekkürle meşgul
sufilerdir. Ama konuyu biraz dikkatlice araştırıp bazı ipuçlarını uyanık bir zihinle değerlendirince
hanifler beklenti içindeki pasif dervişane bir topluluktan çok, aktif yarı gizli bir EZOTERİK CEMİYETE benzemektedirler. hanifler islamdan çok önce putperet müşriklikten yüz çevirmiş,arayış içinde
yahudilik,hristiyanlık,mecusiliğe girip bu dinlerle de tatmin olmamış,bu dinleri
araştırmış,kutsal kitaplarına vakıf olmuş mekkeli okur yazar önemli şahsiyetlerdir,örneğin
hz.mhammedin karısı haticenin amcası varaka bin nevfel,dönemin etkin hatiplerinden kuss
bin saide, en önemliside Ebdeleni’l-Lâhu bi’ş-Şi’ri’l-Kur’âne: Yüce Allah şiir(imi) Kur’ân’la değiştirdi diyerek(düz yazı kuran metinlerini edebi şiirsel
metne dönüştüren)gizli adresi göteren ve ilginçtir en uzun yaşıyan(hz.muhammedden çok
sonra Hz. Osman’ın halifeliğinin sonlarına doğru hicri 35, 38 (m.665-669) yıllarında ölen) 7
askı(Muallakat'ul Seb'a) şairlerinden Lebîd b. Rabî‘a vd. meşhur 7 askı şairleri gibi. bunlar ataları hz.ibrahim ve hz.ismailin dinini,yani tarihte varolduğunu düşündükleri
arapların kadim dinini diriltmeye çalışan hz.ibrahimin dininin izlerini,kalıntılarını bulma
amacıyla arabistanın değişik yerlerinde şam,hire,yemen ve benzeri dini merkezlere
araştırma gezileri yapmış bir hayli dini bilgi ve hz.ibrahimle ilgili bulduklarıyla geri
dönmüş,hira dağındaki (ibadet ve tefekkür için biraraya geldikleri söylenen)mağaralardaki
toplantılarına devam etmiş mekkelilerce hanif yada sabiiler(ibrahimci-tevhidçi)olarak
kendilerinden bahsedilen gizemli bir topluluktur,hz.muhammedde islamdan önce bu
topluluğa dahil(inisiye) olmuş,mekkeyle hira arasında mekik dokuyan yarı mecnun bir
derviştir ve bir süre sonra YÜCE TOPLULUK(hanifler yüksek meclisinin) çalışmaları
olgunluğa ulaşınca elçilik görevine başlıyacaktır.
"İSLAMİYET GERÇEĞİ haniflik yani ibrahimci(tevhitçi)sabiilik,kabe tarikatı,haceriler gibi
ezoterizmin konusuna giren ve talmud metinleri,doğu hristiyan(süryani,nasturi,monofizist)
ilahileri,gnostik kaynaklar,sabii kutsal kitapları gibi karşılaştırmalı dinler tarihinin alanına
giren konular aydınlığa kavuştukça anlaşılıcaktır.
Kuran ve Dinde yazar erdoğan aydının materyalist düşünce yapısı nedeniyle çözümleyemeyip yanılgıya düştüğü tek konu işte bu kuranın kaynağı,islamın kökeni
konusudur.ama bu kitabın başarısına zarar vermicek çok ayrı bir konudur,zaten kitap temelde kuranı irdeliyor,bence Türkiyede
yazılmış dine karşı düşünce eserleri arasında en başarılı temel eser, bir anlamda son
noktayı koyuyor diyebiliriz.tabi bu kitapla din ortadan kalkıcak değil ama dinin inanç-itikat
düzeyinden batıdaki gibi toplumsal gelenek,örf,adet düzeyine;törensel düzeye inmesini-ki
(zaten hemen hemen öyle-son dönem şekilci islamileşmeyi kaale almazsak) hızlandıracak
ibn arabinin eserleri ve hakkında yazılan eserlerdeki ibn arabinin sözlerinden,öğütlerinden konulara göre seçkiler,özlü sözler türünden bir kitap.ibn arabinin basit dini tavsiyeleri yanında deruni anlaşılması güç görüşleride yeralıyor. ibn arabi zahıri ve özellikle batıni dini ilimlerde islam dünyasının üstat alimlerinden,efsanevi,muamma bir şahsiyet.ama bu kitap ibn arabiyi ve islami,tasavvufi görüşlerini tanmak,felsefesini,dülşünce dünyasını anlamak için çok yetersiz zaten yazarında dediği gibi belki bir başlangıç olabilir o kadar..ama ibn arabinin konuyla ilgilenenler için mutlaka okunması gereken eserleri var Fusüsu'l-Hikem,Fütuhat-ı Mekkiye gibi..