Takımyıldız bu kez bir çizgi romanla raflarımızı şenlendirecek. Afetlere Hazırlıklı mıyız? adlı bu yeni kitapla, yerinde duramayan renkli sayfalarla tanışıp konuşkan satırlarla buluşacağız. Elbette yine bilimin ışığında...
Mahalle sakinleri Ada, Ege ve Ece deneyimli arama kurtarma uzmanları Can ve Zeynep’le bir araya geldikçe, hayvan dostları Cesur ve Duman’la zaman geçirdikçe biz de onlarla eğlenecek, afetler hakkında tek tek bilgi edineceğiz. Bir sohbetten öbürüne koşarken tüm sorularımıza yanıtlar bulacağız. Dedik ya, bu satırlar biraz konuşkan… Bu arada, konuşkan olan yalnızca satırlar sanmayın. Sohbet etmeye bayılan iki güvercin de sayfadan sayfaya süzülecek. Hazırsanız… Gurrr!
***
Afetler hakkında neler biliyoruz?
Peki afetlere hazırlıklı mıyız?
Can, sayısız afette arama kurtarma uzmanı olarak çalışmış. Yanardağ patlaması da görmüş orman yangını da çığ da… Bildiklerini ve yaşadığı nefes kesici olayları mahalledeki çocuklara anlatıyor.
Çocuklar, Can’ı pür dikkat dinlerken her olup biteni izleyen iki güvercin de yorumlarıyla bizi gülümsetiyor.
Doğa olayları; yanardağ patlaması, deprem, sel ve taşkın, heyelan, çığ, kasırga ve fırtına, orman yangını gibi olaylardır. Bunlar aniden oluşup insanlara ve çevreye büyük zarar verdiğinde afete dönüşür.
Afetlere karşı gereken önlemleri alarak önceden hazırlıklı olmak çok önemlidir.
***
Arama kurtarma, deprem, sel ve heyelan gibi doğa olayları nedeniyle oluşan afetler ya da kazalar sonrasında insanları bulmak ve kurtarmak için yapılır. Arama kurtarma ekiplerinde itfaiyeciler, sağlık görevlileri, askerler ve gönüllüler yer alabilir.
Bu çalışmalar sırasında gerekirse teknolojik cihazlardan ve arama köpeklerinden yararlanılabilir. Arama kurtarma çalışmalarında hem kurtarılacak kişilerin hem de arama kurtarma uzmanlarının güvenliği önceliklidir. Alanı güvenli hâle getirmek, hızlı hareket etmek ve uyum içinde çalışmak önemlidir.
***
Güvende Kalmak İçin...
• Sarsıntı sırasında kontrollü hareket etmeye çalış.
• Merdivenlere ya da çıkış kapılarına koşma.
• Asansörleri kullanma.
• Balkon ya da pencerelerden dışarı çıkmaya çalışma.
• Cam eşyalara, pencerelere ve devrilebilecek eşyalara yaklaşma.
• Yangına ya da patlamaya neden olabileceği için kibrit, çakmak ve elektrik düğmelerini kullanma.
• Dışarıdaysan yüksek binalardan, elektrik direklerinden ve ağaçlardan uzak dur.
• Telefonu yalnızca acil aramalar için kullan.
***
Aile acil durum planı, aile bireylerinin deprem, sel, fırtına gibi olaylar sırasında ne yapacağını önceden bilmesi için yapılır. Bu planı yaparken evin hangi bölümünden, nasıl dışarı çıkılacağı önceden belirlenir. Evdeki elektrik sigortalarının, su ve gaz vanalarının nasıl kapatılacağı öğrenilir. Aile bireyleri farklı yerlerdeyse nerede buluşacakları, kimlerin telefonla aranacağı ve benzeri konularda kararlar alınır. Amaç, ailedeki herkesin aniden ortaya çıkan tehlikeli bir durumda güvende kalmasını sağlamaktır.
Herhangi bir olay olmadan önce aile acil durum planının uygulamasını yani tatbikatını yapmak gerekir. Bu, gerçek bir olay sırasında ne yapılacağını kolayca hatırlamaya yardımcı olur.
***
Sel ve taşkın, yoğun yağmur, eriyen kar ya da başka nedenlerle nehirlerin taşması sonucu oluşan doğa olaylarıdır. Su seviyesinin hızla yükselmesiyle birlikte yollar, evler ve tarlalar su altında kalabilir. Sel, genellikle kısa sürede gerçekleşen ve suyun hızla yükseldiği bir olaydır.
Taşkın ise daha geniş bir alanda, uzun süre devam eden su baskınlarıdır. Nehir ve göllerde, su seviyesinin aşırı yükselmesiyle taşkınlar oluşur.
Yerleşim yerlerinin nehir yataklarının üzerine kurulması sel ve taşkınların afete yol açmasına neden olabilir.
Bu olaylar sırasında suyun kuvveti yıkıcı olabilir. Su, insanları, araçları hatta küçük yapıları bile sürükleyebilir. Yer altı boruları patlayabilir, elektrik hatları zarar görebilir ve içme suyu kaynakları kirlenebilir.
Güvende Kalmak İçin...
• Yüksek ve güvenli yerlere çık.
• Sel sularının içine girme.
• Elektrikli cihazlara, elektrik düğmelerine ve prizlere dokunma.
