Ömer Hayyam, Hasan Sabbah, Nizamülmülk gibi tarihi kişilerin içinde yer aldığı, bazı bölümlerde gerçek mi kurgu mu diye düşündüren, özellikle ilk yarısı masalsı bir anlatıma sahip güzel bir roman.
Roman Ömer Hayyam'ın 1072 yılında Semerkant Kadısı Ebu Tahir'le tanışması ile başlıyor. Hayyam'a sayfaları tamamen boş bir kitap veren Kadı, ondan şiirlerini bu kitaba yazmasını ister ve hikaye Hayyam ve bu kitap çevresinde dönmeye başlar.
Yazar, Hayyam'ın yaşadıklarını anlatırken aynı zamanda İran ve yakın bölgesinin o yıllardaki tarihi ve siyasi olaylarını da hikayenin içinde ustaca eritiyor.
Kitabın ilerleyen bölümlerinde Hayyam'ın Hasan Sabbah'la tanışması, Nizamülmülk'ün Selçuklu Devleti için yaptıkları, Selçuklu Devleti'nin Sultan Melikşah dönemindeki gizli iktidar savaşları, Hasan Sabbah'ın kurduğu Haşhaşin Tarikatı da anlatılıyor.
Kitabın yarısından sonra ise yazar, 1900'lü yıllara giderek Hayyam'ın kayıp kitabını İran'da aramaya başlıyor. Bu bölümde İran'ın o yıllardaki siyasi durumu, İran siyasetine kendi çıkarlarına göre yön vermek isteyen diğer ülkelerin çabaları ve İran Halkı'nın bağımsızlık isteyenlerle katı bir dini yönetim isteyenler arasında kalması anlatılıyor.
Yazar, kitabın özellikle ilk yarısında sade, anlaşılır ve masalsı bir yazım tarzını benimserken, 1900'lü yılların anlatıldığı bölümler konusu itibariyle daha siyasi ve resmi bir anlatım tarzına dönüyor.
İlgiyle ve sıkılmadan okunabilecek güzel bir roman.
"Her düşündüğünü ifade edebileceğin gün, senin torunlarının torunları bile ihtiyarlamış olacak." (s.25)
Amin Maalouf, 1949 Lübnan doğumlu, uzun bir kariyer yolculuğu sırasında hayatının bir kısmını kitap yazmaya ayırmış bir kişiliğe sahiptir. Benim ele alacak olduğum Semerkant romanının, ilk olarak 1988'de yayımlanmasının ardından 1993 yılında dilimize kazandırıldığı bilinmektedir. Benim edinmiş olduğum kitap 101. baskısı olmakla birlikte, aslında epey tercih edilen popüler bir kitap olduğunu da gösteriyor.
"Ve şimdi gezdir gözlerini Semerkant'ın üzerinde!
Değil mi ki o yeryüzüne ecesi?
Alıp tüm diğer kentlerin yazgı iplerini ellerine,
Çıkmamış mı hepsinin üstüne o mağrur?" (E. Allan Poe, s.9)
İki bölümden oluşan roman, 1072 yılında, Ömer Hayyam'ın Semerkant'a geleli pek uzun zaman olmadığı bir vakitte başlıyor. Hayyam o zamanlar 24 yaşındaydı. Genç yaşlarda olmasına rağmen bilginliği ile dillere destan olmuştu. Buradan sonra Hayyam'ı ve Hayyam'ın dünyasını tanımaya başlıyorsunuz. İlk sayfalarda dahi, dilinin akıcılığı dolayısıyla elinizden düşürmeden okuyabileceğinizi gösteriyor. Hayyam'ın en ünlü eseri, Rubaiyat yazmasının da bu olayın neticesinde ortaya çıkacağı önbilgisi de veriliyor. Böyle yüksek heyecanla başlayan roman, Kadı Ebu Tahir ile tanıştıktan sonra genişleyerek devam ediyor. Bu tanışmanın ardından Kadı, Hayyam'a üzerinde tavus kuyruğu biçiminde oymalar bulunan, sert deriden imal edilen defteri hediye etti. Bu defter yalnızca iki yüz elli altı boş sayfadan oluşuyordu ve Kadı, Hayyam'ın mısralarını bu deftere kendisin de düşünerek yazmasını istedi. Hayyam da zaman zaman o defterin sayfalarını rubaileriyle doldurmaya başlamıştır. İşte Hayyam'ın dünyanın en özgün eserlerinden birini kaleme almaya teşvik edilişinin hikayesi...
Ebu Tahir ile Hayyam, Semerkant'a gelen hükümdar Nasır Han'ın huzuruna çıkmışlardı. Tam da o sırada, Hayyam'ın aklı orada tanıştığı kadın şair Cihan ile meşguldü ve romanın akışı Hayyam'ın duygularıyla da doldurularak devam ediyordu. Bu süreçte Selçukluların ismi duyuluyordu. Hatta, "Selçuklular böyledir işte, dedi Hayyam, kâh dinsiz imansız çapulcular, kâh aydınlık hükümdarlar olurlar, ellerinden hem her türlü alçaklık gelir hem de her türlü soylu davranış" (s.51) cümleleriyle de onları tanıtıyordu. Bu cümlelerden Selçukluları sevmedikleri yargısı da çıkarılabilir. Devamında Sultan Alparslan'ın ölüm haberi geldi.
"Her gün biri çıkar, başlar, benim ben demeye,
Altınları, gümüşleri ile övünmeye.
Tam işleri dilediği gibi düzene girer,
Ecel çıkıverir pusudan: Benim ben, diye." (s.61)
Bunun üzerine Nâsır Han, taziyelerini bildirmek amacıyla Ebu Tahir'e bir grupla birlikte yola çıkmasını talep etti. Ömer de bu grubun içinde yer alarak onlarla yola çıkmıştır. Oraya ulaştıklarında vezir Nizamülmülk ile tanışırlar. Nizam, Hayyam'ı Isfahan’a davet etti. Bu davetin ardından Hayyam'ın sosyal ağı daha da genişlemişti ve Hasan Sabbah ile de bu yolda tanıştı. Hayyam, Isfahan’a varıp Nizam’ın huzuruna çıktığında, kendisinden sahib-i haber olması talep edilmişti. Hayyam, kendisinin bir ilim insanı olduğunu ve bu işi yapamayacağını belirterek talebi reddetmiştir. Kendisi yerine Hasan Sabbah’ı bu iş için tavsiye etmişti. Ancak Hasan Sabbah bu görevini kötüye kullanması ve Nizam ile Melikşah arasına nifak tohumları ekmek için kullanıyordu. Görevini kötüye kullandığı anlaşıldığında, Melikşah Sabbah'ı idam ile cezaladırmak istese de, Hayyam'ın Sultan'a ricası neticesinde sürgün ile bölgeden uzaklaştırıldığı ifade edilir. Hasan Sabbah Selçukluların elinden kurtulur kurtulmaz intikamını alacaktı... İnsanlık o güne dek böylesini ne işitmiş ne de görmüştü: Haşşaşiyun/Assassins Tarikatı. (s.116)
Sabbah, Alamut Kalesi'ni satın alarak burayı kendisine üs yapmıştı. Bu sırada Nizam ile saray arasında da çatışmalar yaşanıyordu. Hasan Sabbah bu tarikat ile Nizam ve Melikşah'tan intikam almayı amaçlıyordu. Nitekim intikam ağacı meyvesini verdi de. Bu karışıklık içerisinde Hayyam, Merv'e doğru yola koyulmuştu. Bu süreçte Rubaiyat'ı da yazmaya devam ediyordu. Sonrasında Hasan Sabbah, ona Alamut'ta her türlü ilmi desteği vereceğini vaat ederek ona ebedi davet haberi göndermişti. Hayyam bu daveti cevapsız bıraksa da, Hayyam'ın el yazması bir süre sonra Sabbah'ın adamları tarafından kaçırılmıştı. "Yazman senden önce Alamut'un yolunu tuttu bile." (s.160)
Sabbah, bu yazmayı uzun yıllar boyunca kalede iyi bir şekilde muhafaza etmişti. Ta ki biri merakla onun peşine düşene değin... Kitabın ikinci bölümünde ise, Ömer Hayyam'a hayranlık duyan Benjamin O. Lesage eserin akıbetini merak ederek onu bulmak için işe koyulmuştur. Benjamin yazmaya ulaşmak maksadıyla İran'a vardığında Hayyam'ın yazmasının Şirin'de olduğu bilgisini alır. Sonunda hayallerindeki o yazmayı elde etmişti ve bu kısımda ise tıpkı Hayyam ile Cihan arasında bulunan aşk hikayesi gibi Benjamin ile Şirin'in hikayesine yer verilmiştir. Benjamin’in trajik hikayesi de Hayyam’ın hikayesi ile bağlanmış, çerçevelenmiş oluyordu…
Roman, akıcı olması dolayısıyla okurken gerçekten keyif verdi. Sizi iki farklı dünyada benzer hisler için yolculuğa çıkarıyor. Tarihi gerçeklikler konusunda yüksek beklentileri olan okurlara gelindiğinde, bunun bir tarih kitabı olmadığını hatırlatmak isterim. Yayın sürecinde emeği geçenlere teşekkürlerle...
Ömer Hayyam'dan başlayıp Titanic'e kadar ulaşan etkileyici bir roman. Kitabın ilk yarısı Ömer Hayyam, Nizamülmülk ve Hasan Sabbah etrafında dönüyor. İkinci yarısında ise yüzyıllar sonra Ömer Hayyam'ın kayıp Rubaiyat'ının tekrar ortaya çıkışını ele alıyor.
İkinci kısıma başladığımda gerçek olaylar sanmıştım, bir bakıma olaylara gerçek diyebiliriz aslında. Ama ana karakter yazarın hayal ürünüymüş, böylece roman daha da sürükleyici hale geliyor. 1900'ler İran'ını muhteşem sergiliyor yazar. En son sayfada şok olduğumu da söylemeliyim. Hem tarihi hem sürükleyici roman okumak isteyenlere şiddetle tavsiye ederim.
Satın Alma OnaylıBu ürün yorum sahibi tarafından satın alınmıştır.
Semerkant, Ömer Hayyam’ın ünlü Rubaiyat el yazmasının izinde, Doğu’nun felsefi altın çağından modern dünyanın soğuk gerçekliğine uzanan epik bir kayboluş hikayesidir. Kitapta özetle; devlet düzenini kuran Nizamülmülk, dogmatik inançla hükmeden Hasan Sabbah ve sadece "an"ı şiirle mühürleyerek ölümsüzleşen Ömer Hayyam üzerinden güç ile sanatın ebedi çatışmasını anlatır. Romanın sonunda el yazmasının Titanik ile birlikte okyanusun derinliklerine gömülmesi ise Doğu’nun o eski bilge, özgür ve mistik ruhunun, Batı’nın kibirli ve maddeci modern çağı karşısında yok oluşunu simgeleyen hüzünlü bir metafordur.
Okunması gereken güzel eserlerden biri diyebilirim. Şimdiden iyi okumalar...
Satın Alma OnaylıBu ürün yorum sahibi tarafından satın alınmıştır.
Bazı kitaplar beklentinin ağırlığını taşıyamıyor. Semerkant benim için onlardan biri oldu.
Amin Maalouf, tarih ile kurguyu ustalıkla iç içe geçiriyor; Ömer Hayyam ve Hasan Sabbah gibi gerçek isimler, romanın içinde öylesine doğal akıyor ki zaman zaman gerçekle kurgu arasındaki sınır silikleşiyor. Bu tercih birçok okuru büyüleyebilir, fakat bende daha çok bir mesafe yarattı. Anlatının yer yer dağınık ilerlemesi de kitaba tam anlamıyla bağlanmamı zorlaştırdı.
Altını çizdiğim cümleler elbette oldu Ama unutulmaz bir okuma deneyimi olmadı.
Satın Alma OnaylıBu ürün yorum sahibi tarafından satın alınmıştır.
Dünyada neden bu kadar okunmuş beğenilmiş anlayabilirim ama özellikle Türkiye’de çok çok daha iyi eserler varken bu kitabın bu kadar az eleştiri olmasını ve bu kadar abartılması hiç anlamadım, konu bağlamından sapıyor, daha doğrusu yazarın kurduğu net bir bağlam var mı bölümler arası düşünmek zorunda kaldığım bir kitap oldu.
Satın Alma OnaylıBu ürün yorum sahibi tarafından satın alınmıştır.
kitabın konusu çok güzel ve akıcıydı . Hasan sabbah Nizamülmülk ve Ömer Hayyam ın hayatını anlatan gizem entrika tarihi bilgi ne ararsan var . film izler gibi bi solukta okunacak bir kitap .
Satın Alma OnaylıBu ürün yorum sahibi tarafından satın alınmıştır.
Konu hikaye sürükleyicilik akıcılık tarih hepsi harika baş yapıt diyebileceğim kitaplardan biri. Tavsiye edip okumasını istediğim herkesin beğendiği bir eser.
Satın Alma OnaylıBu ürün yorum sahibi tarafından satın alınmıştır.
O kadar güzel ki… Okuduktan sonra bir müddet düşüncelere dalıyor insan. Kitabın yazılması, kaybolması, tekrar ortaya çıkması.. Kitap sayesinde kesişen hayatlar.. Ömer Hayyam’ı anlatan bölüm ayrı güzel, devamı ayrı güzel. Çok tavsiye️
Satın Alma OnaylıBu ürün yorum sahibi tarafından satın alınmıştır.
Lübnanlı yazar Amin Maalof, bir döneme damgasını vuran Ömer Hayyam, Hasan Sabbah ve Selçuklu vezirlerinden Nizamilmülk ilişkilerini ele almış. Yine İran'ın Rus hakimiyetinden Amerika etkisine girişi, Şahlık dönemi çalkantıları işlenmiş. Bazı bilmediğim bilgilere de ulaştım.
