“İnsanın Anlam Arayışı”; yaşadığımız ya da gelecekte yaşanılacak durumlara, hayat yolundaki yürüyüşümüzde karşılaşabileceğimiz çeşitli durumlara ışık tutan bir kitap. Kitapta anlatılan olaylar gerçek hayattan kesitlere yönelik şahitliklerdir. Bu şahitlikleri anlatan kitabın yazarı, ağır koşullarda sınanmış bir kişi. Bu nedenle yazarın tecrübesi; soyut değil, somut ve gerçeklere dayalıdır. Dolayısıyla bu kitap, okuyan kişi üzerinde etki bırakıyor. Yazarın kitapta yer alan şu cümlelerine atıf yapmakta yarar var:
“Nöroloji ve psikoloji gibi iki alanda çalışan bir profesör olarak, bir insanın biyolojik, ruhsal ve toplumsal koşullara ne ölçüde tabi olduğunun tam anlamıyla farkındayım. Ama ben iki alanda birden profesör oluşumun yanı sıra, dört kamptan -yani toplama kamplarından- sağ çıkmış ve bu nedenle insanın düşünülebilecek en kötü koşullara bile görülmemiş ölçüde direnip göğüs germe yetisine tanıklık etmiş bir insanım.”
Kamplar mı? Kampların adı “Auschwitz”. Bu kamplardaki koşullar çok kötü. Ne kadar mı? Kitabı okurken satırlarında bu sorunun açık bir cevabını bulacaksınız.
Bununla birlikte kitabı okudukça, kamplardaki ağır koşullarda, hayatla ölüm arasındaki ince çizgiyi de görebilirsiniz.
Kitaptan “Oturup Bavyera manzarasına, dikenli tel örgüleriyle çevrili uzaktaki mavi tepelerin çiçeklerle bezeli eteklerine bakıyordum. Özlem yüklü hayaller kuruyordum...” cümlelerini okuduğunuzda, kendi hayallerinize sürüklenip, kurduğunuz hayalleri ve umutlarınızı hatırlayabilirsiniz.
Yazarın özgürlüğe kavuştuktan birkaç gün sonrasına ait bir anlatımı ne güzel: “Aklımda tekrarlayıp durduğum tek bir cümle vardı: ‘Daracık hücremden Tanrı’ya yakardım, o da bana özgürlükle yanıt verdi.’”
Kitapta; özgürlüğüne kavuşan bir tutuklunun daha fazla ruhsal bakıma ihtiyaç duyduğu hatırlatması önemli bir hatırlatmadır.
Kitaptan “Evine dönen tutuklu için, yaşanan onca şeyden çıkarılan onurlu deneyim, çekilen önce acıdan sonra Tanrı’dan başka hiçbir şeyden korkmaması gerektiği yolundaki harika duyguydu.” cümlesini alıntılayarak, kitapta güçlü ifadelerin yer aldığını vurgulamak istiyorum.
Kitabı okuyacaklara şimdiden, iyi okumalar diliyorum.
“Her kim ki hâlâ yaşıyordur, o halde umutlanmak için bir sebebi vardır.”
Varoluşçu terapinin önemli isimlerinden olan Viktor E. Frankl, “Üçüncü Viyana Psikoterapi Okulu” olarak bilinen logoterapinin kurucusudur. 1945’te yazdığı bu eseri isimsiz olarak yayımlamaya karar verse de, yeterli ilgiyi göremeyeceğinden dolayı arkadaşlarının da etkisiyle adını yazmaya karar verir.
"İnsanın Anlam Arayışı" üç bölümden oluşmaktadır. Birinci bölüm aslında yazarın otobiyografik öyküsüdür. II. Dünya savaşı sırasında Auschwitz’te kendisinin de içinde bulunduğu Nazi toplama kamplarında yaşananları bir psikoterapist olarak insanlara aktarıyor. Viktor E. Frankl kız kardeşi hariç tüm ailesini kaybettiği bu kamplardaki yaşamı gözler önüne seriyor. Aslında, ilk bölüm kısaca ‘Toplama kampında tutsak olan bir insan için hayat nasıldır?’ sorusuna cevap veriyor.
İlk bölümü okuyan kişiler, yaşama devam edenlerin bunu nasıl başardığını merak edecektir. Bu sebeple, ikinci bölümde bir psikoterapist olarak kamplarda yaşayan ve hayatta kalmayı başaran yazarın, kendisi de dahil insanların bunu nasıl başardığını bilimsel açıklamasıyla görüyoruz. İşte bu bölümde logoterapiye göre hayatın anlamını nasıl keşfedebileceğimizi anlatıyor. En kötü şartlarda bile hayatta kalmayı başaranların örneklerini veriyor.
Üçüncü bölüm 'Trajik İyimserlik Lehine' adlı bölümdür. Yazar burada acı, suçluluk ve ölüm üçlüsüne rağmen hayata evet diyebilmenin nasıl mümkün olduğunu açıklıyor.
Kitaba ayrıntılı bakacak olursak, büyük bir bölümünü birinci bölümdeki yazarın toplama kamplarındaki tutsaklığı sırasında yaşadıkları oluşturuyor. Her ne kadar kendi tutsaklığı halinde etkili gözlem yapabilmiş midir diye düşünülse de, yaşanan şeyleri dışarıdan bir insanın yeterince anlaması mümkün olamayacağından dolayı kendisi anlatmayı uygun bulmuş. İlk bölüm, çoğunluk gibi beni de daha çok etkilediği için üzerinde durmak istiyorum.
Yazar, kamp süresini üç evreye ayırıyor: Getirilişinin ardından başlayan evre, kamp rutinine uyum sağladığı evre, özgürleşmenin ardından gelen evre. Kampa getiriliş evresinde SS güçlerinin etkisi görülüyor. Tutsakların isimleriyle değil de numaralarıyla çağırılması, kuvvetlerine göre sınıflandırılması, güçsüz olanların ölüm fermanının verilmesini görüyoruz. Binlerce insanın ancak yüzlerce insanın sığacağı yerlere konulması, tuğlalar üzerinde birbirine sarılan insanların ağır şartlarda çok az bir beslenmeyle hayatta kalma çabalarını okuyoruz. Özellikle başlarındaki görevli gardiyanların sadistlerden seçilmesi, onların en küçük merhametlerine bile muhtaç olmaları, insanın insana verebileceği zararı göstermesi açısından önemliydi. İlginç olan şeylerden biri ise, tutsağın ne tür bir insana dönüştüğü kamp etkisinden ziyade içsel bir kararın sonucu olduğudur. “İnsan onuru toplama kamplarında bile korunabilir.” (s.77) Tabi ki yazarın itirafına göre çok az insan bunu başarabildi. Ancak, hayatın anlamını kavramak için tek bir örneğin bile yeterli olduğunu düşünmektedir.
Tutsakları ölüme sürükleyen, yıkıcı etki yapan şeylerden biri de, aslında tutsaklığın ne kadar süreceğini bilmemeleri hatta sınırsız olmasaydı. Bu durum onları geleceksiz ve hedefsiz hale getirmekteydi. “Zamansal olarak tutsaklık süresinin sınırsızlığı, mekânsal olaraksa hapsedilen yerlerin dar sınırları” durumu anlatan güzel bir vurgudur. Verilen örneklere bakılırsa, tutsakların kurtulacağını düşündüğü zamanlarda istedikleri sonuca ulaşamamaları da ölüm oranlarını arttırıyor. Şartların zorluğu ölüm oranının artmasını açıklamada yeterli olmadığı gibi hayal kırıklığının da bu durumu etkilediğini görüyoruz.
Günümüzde insanların birçoğu araştırmalara göre hayatında anlam arayışı içinde. Ancak, hayatın anlamını ilişkin sorunun cevabı logoterapiye göre herkeste aynı değildir. Tutsaklara bakıldığında onları hayata bağlayan şey kimisinde aile, çocuk olabilirken kimisinde yarım kalmış çalışmalar olabiliyordu. (Yazarı hayata bağlayan şeylerden biri de yarım kalmış çalışmasıydı.)
Tutsaklığın son evresi yani özgürlüğe kavuşma evresiydi. Kamplardan serbest bırakılmış olsalar bile kendilerini dünyaya ait hissetmiyorlardı. Hayattan keyif almayı bile yeniden öğrenmeleri gerekiyordu. Beni etkileyen yerlerden biri de, umudunu yitirmeyip hayatta kalmayı başaranların eski yaşamlarına döndüklerinde yaşadığı hayal kırıklığıydı. Hiçbir şey bıraktıkları gibi değildi. Istırabın bittiğini düşünen tutsaklar artık ıstırabın sınırı olmadığını öğrenmişlerdi.
"İnsanın Anlam Arayışı" hayatın anlamını keşfetmek ve logoterapiyle ilgili başlangıç aşamasında okuma yapmak isteyenler için iyi bir kitap olabilir.
Nietzsche’den bir alıntıyla yorumumu bitirebilirim. “Yaşamak için bir nedeni olan insan her türlü nasıla katlanabilir.”
Herkese iyi okumalar.
hayatın anlamı… V.Frankl evini, ailesini, eşini, her gün beraber yemek yediği yoldaşını kaybetmiş, işkencenin, ıstırabın her türlüsünü tatmış bir psikiyatri doktoru… ölüm sadece bir adım ötesinde ve anlamsız bir emirle ne için öldüğünü bilmeyecek bir yerde; Nazi Kampında… Tüm bunlara rağmen hayata nasıl tutunduğunu tecrübelerine ve mesleki bilgisine dayandırarak anlatmış. Bir de ekol geliştirmiş, Logoterapi… Zihni karman çorman yapmadan son derece basit ve sade şekilde problem tespiti yapmış ve çözümlerini logoterapiyi esas alarak sunmuş. Bu basitlik ve sadelik kitabın değerini yüceltmiş. Ve kitapta psikanalizin handikapları da eleştirilmiş. Ve bu eleştiriler günümüzdeki psikanalistlerin yorumları ile bunalanlara nefes olabilecek nitelikte… Kısa ama son derece etkili, dili anlaşılır samimi bir eser…
İnsanın doğası gereği anlam arayışı içinde bulunduğu söylemek pek de abes değildir.Bu arayışın doğal şartlarla ortaya çıkmadığını ise Frankl’ın eserinden anlaşılabilir.Fakat Frankl okunduktan sonra ayrı bir düşünce daha insanın aklında zuhur eder:İnsanın anlama giden yolda hedefine ulaşması için ruhunda tetiklenmeyi bekleyen bir yön vardır. İşte müellifi dört toplama kampından sağ çıkaran o müthiş itki yazar tarafından paylaşılmasıyla insanın içinde bir şeyler hareketlenir. İnsanın tümden çaresiz olmadığına dair yeni yeni keşiflerin önünün açılması ise öyle pek de zor değildir.Zira Frankl tarafından sunulan Nöropsikiyatrik analizler, yaşantılar ve vaka örnekleri müzmin denilebilecek sorunların çok kolay çözümlendiğini kanıtlar. Kendini deney masasına yatırarak tezini şekillendiren, teorisini psikiyatri disiplininde ekol haline getiren yazar muhakkak okunmalı… Üstelik hem avama hem de akademiye yönelen anlatım gücü yabana atılmayacak kadar şık… Hayat anlamsız olmayacak kadar manidar
Bir çırpıda okuyabileceğiniz bir kitap, kamptaki deneyimleri her şeye rağmen hayata tutunması gerçekten insanı şaşırtıyor ve düşündürüyor fakat üzerine düşünmek gerekli özellikle bazı cümlelerden sonra uzun aralar vererek bitirmenizi öneririm. Mesela düşünerek okursanız kamptan çıktıktan sonra viktorun arkadaşlarının çok zor şeyler yaşadıkları için bir çiftçinin ekinlerini ezmeyi kendine hak gördüklerini göreceksiniz, bunun gibi detayları yakalamak için derin okuma yapmanızı şiddetle öneririm. Logoterapiye benim gibi önyargıyla bakanlar için de faydalı olacağını düşüyorum. varoluşsal boşluk kavramı ve dahası bundan haberi olmayan bünyeler için güzel bir başlangıç olabilir.
"insanı en çok yaralayan şey (ki bu hem yetişkinler hem de cezalandırılan çocuklar için geçerlidir) fiziksel acı değil, haksızlığın, mantıksızlığın verdiği ruhsal ıstıraptır. "
Editorün SeçimiBu yorum Kitapyurdu editörleri tarafından faydalı bulunarak öne çıkarılmıştır.Bilgi İçin
Dönemi yaşayan gerçek bir kişiden dinlemek neler yaşandığını daha iyi gözler önüne seriyor. Zorluklarla dolu bir dönemden geleceğe umutla bakmak, yaşamak, kaybedilen tüm değerleri bir gün tekrar kazanmak… Tabi ki tüm zorluklara rağmen yazarımız dönemin şanslı sayılabilecek kişilerindenmiş. O dönem için bu bile şans sayılabilecek nitelikteydi çünkü. Bir çok insan daha kötü acılara ve şiddete maruz kaldı. Bir çoğu da geleceği bir daha göremedi. Döneme ışık tutan güzel bir eser olduğu için okunmasını tavsiye ederim.
Kritiğini de yapmış olduğumuz Viktor Frankl’ın İnsanın Anlam Arayışı kitabı, ilk kısımdaki toplama kampı tanıklığı ve insanın en zor şartlarda bile tutunacağı bir "anlam" kırıntısı arayışını oldukça çarpıcı bir atmosferle sunuyor.
Ne var ki kitabın ikinci bölümü olan logoterapi kısmına geçildiğinde işler biraz değişiyor. Metin bir anda tüm o vurucu anlatıdan kopup tekdüze bir psikoloji makalesine evriliyor. Aynı fikirlerin farklı kelimelerle defalarca tekrarlanması, okuma akışını ciddi şekilde baltalıyor ve yer yer insanı metinden tamamen soğutacak düzeyde bir sıkkınlık veriyor.
Büyük umutlarla başladığım ancak özellikle ikinci yarısında ilerlemekte epey zorlandığım bir kitap oldu. Buna rağmen ilk bölümü için bile olsa okunmaya değer. Özetle benim için popülerliğinin gerisinde kalan bir okuma tecrübesiydi.
Satın Alma OnaylıBu ürün yorum sahibi tarafından satın alınmıştır.
psikoloji meraklılarının okuyacağı kitaplardan bir tanesi.Esir kampında yaşanan olaylar, insanların psikolojisi ve yaşanan şeylerin bazen sıradanlaşması.
Satın Alma OnaylıBu ürün yorum sahibi tarafından satın alınmıştır.
Hayatın anlamının herhalükarda varolduğu ve insanın bunu kendi açısından bulması gerektiği yazarın kendi hayat serüveni özelinde çok güzel ifade edilmiş. Sadece olumlu yaşantılar değil olumsuz olanlarda hayatı anlamlandırır. Deneyim, üretim, sosyal etkileşim ve sevgi hayatı anlamlı kılabilecek en önemli unsurlardır. Sizin hayattan ne beklediğiniz değil hayatın sizden ne beklediği anlamlı yaşam için önemlidir. Harika mutlaka okunması gereken eserlerden.
Viktor Frankl’ın toplama kampında yaşadığı onca acıyı anlatırken bile insanın elinden alınamayacak son şeyin, yaşadıklarına karşı nasıl bir tutum sergileyeceğini seçebilmesi fikri beni çok etkiledi. Kendisi zaten logoterapinin kurucusudur. Çok uzun bir kitap değil ama insanda bıraktığı düşünceler oldukça büyük. Ben herkesin hayatının farklı bir döneminde mutlaka okuması gerektiğini düşünüyorum.
Satın Alma OnaylıBu ürün yorum sahibi tarafından satın alınmıştır.
Yazarın 1. Dünya Savaşı esnasında toplama kampında yaşadıklarını ve oradan sağ kurtulmasına yardımcı olan hayata bakış açısını yani hayattaki insanın anlamını yazdığı bir kitap. Yazar bu kitapta insanın zor durumlarda hatta çok zor durumlarda ilk başta şok etkisi yaşadığını ama bu şartlara bile zamanla uyum sağlayabildiğini, hayaller ve sevgi ile hayatta kalabileceğini kendi dilinden anlatmış. İşin garip tarafı kamptaki insanların özgürlüğün hayalini bu kadar kurmalarına rağmen asıl özgür kaldıktan sonra kampta yaşadıkları onca şeyin buna değer olup olmadığını sorgulamaları ve asıl o zaman travma yaşamaları. Güzel kitaptı
