Hiçe bir bakış atmanın bedeli, ruhta azıcık bir incelik de varsa yaratmak oluyor, hiçlikten korkulduğu için mi? Remarque, Vonnegut, Böll ve diğerleri uçsuz bucaksız bir yazın oluşturdular, kimi ciltler dolusu yazdı, kimi hayal gücünün dokusunu kaba gerçeğin üzerine işledi. Mücadele etme yolları farklı, insan zenginlik demek. Ne güzel.
Örkeny'nin daha uzun metinleri de varmış, bilmiyorum, bundan başka bir tanecik oyunu çevrilmiş ama olayın bu öykülerinde olduğunu düşünüyorum. Ciltler dolusu dedim, aslında uzatmanın o kadar da anlamı yok. Vardır elbet de saçmanın, hiçin minimal düzeyde daha yoğun olduğunu seziyorum, bu sebeple Bir Dakikalık Öyküler iyi, çok iyi. Örkeny de gerek savaşlar, gerek diğer can sıkıcı olaylar yüzünden kendine istediğince odaklanamadığından şikayetçi, dolayısıyla kısacık yazarak istediği yalnızlığı yakaladığını düşünüyorum.
Şimdiye kadar okuduğum Macarların hepsi çok iyiydi ama nedense çevrilmeleri konusunda sıra kendilerine bir türlü gelmiyor, çok ağır ilerliyor işler. Bu şamatacı topluluktan daha fazla çeviri yapılmalı.
Kullanım kılavuzunda öykülerin bir çırpıda okunabileceği, zaman kaybı yaşanmayacağı söyleniyor ama doğru değil, öykülere tekrar tekrar dönmek gerekecek. Şu dahil:
Boş sayfanın doluluğu harflerle sınırlı değil. Görme Biçimleri sergisine gitmenizi tavsiye ederim, orada bir eserin yer aldığı çerçevenin önü değil, arkası sergileniyor. Görülmeyen yüzde bir eserin geçirdiği aşamalar var ve o da bir sanat olarak incelenebilir, aşağı yukarı böyle bir şey. Burada da benzer bir şekilde düşünebiliriz; yaratının bir malzemeye ihtiyacının olmayacağı durumlar vardır, yaratıcının referansıyla veya alımlama yoluyla eser ortaya çıkabilir. Bu durumda aşırı yorumlama da yorumlamanın bir yan ürünü olarak yanlışlanamaz, içkindir çünkü. Sınırsız bir alan, sayısız seçenek. Yarınki benle bugünkünün doldurdukları bir olmayacak, yarınki benle bugünkü bir olmayacağı için. Buna bakıp geçemiyoruz o yüzden, zamanımızı alıyor ve almaya devam edecek, öykülerin tamamı için geçerli bu.
Düşündüm de, sayfanın ne olduğunu bilmesi güzel şey!
Şunu de söyleyeyim, aynı sergide bir anın 600 farklı yakalanışından oluşan güzel bir eser var, görmenizi çok isterim. Kuşlar, Akdeniz, çocuklar ve insanlar... Bir ekmek parçasını tutan adamdan duvar dibinde kaygıyla bakan adama geçiş ağır geldi, gözümde yaş. Anlar kendilerinden başka şeylerle de dolu.
Üç beş öykü alayım buraya, fikir versin.
Danışma: Masa başı işler iyi değil, hiç iyi değil. Sadece iki cümlelik bir iş.
"Birinci katta, solda."
"İkinci katta, sağdan ikinci kapı."
Bu kadar. Binlerce kez tekrarlandıktan sonra doğru cevap gelir: "'Hepimiz hiçlikten geldik ve o lanetli hiçliğe döneceğiz!..'" (s. 30) Şikayet umursanmaz, pek de büyük bir hadise değil. Mesleki deformasyondan da hiçliğe varılır.
Grotesk Nedir?: Kafanızı bacaklarınızın arasına sokup dünyaya tersten bakın. Yazılar, cenazeler, yağmur damlaları başka bir şeye dönüşecek, varlıklarını reddedecek ve formu yitirmeksizin başka bir anlama gelecek. Risk budur, grotesk de!
Bir Olay: Ama... Öykülerde bir şeyler olur, anlamlı bir şeyler. Olur mu? Şart değil.
Adı Sandor olan bir şişe mantarı suya düşer, bir süre yüzer ve ağır ağır batar. Dipte neden battığını düşünmez, batışın herhangi bir anlam taşıdığını da. Hiçbir açıklaması olmayan bir olay öyküye dönüştüğü zaman anlam kazanır. Belki de kazanmaz.
Ucuz Atlatılmış Bir Trafik Kazası: Tokyo'nun işlek caddelerinden birinde iki harakiri denk gelir, birkaç küçük sıyrık dışında kaza ucuz atlatılır. Kimse ölmemiştir, onur haricinde.
İnatçı Baskı Hatası: Bu da güzel. Baskı hatası olmayan bir baskı hatası kendi varlığını kanıtlamak istercesine orada değildir, açıklamasının haricinde hiçtir. Düzeltme metni bir şeyin düzeltildiğini anlatmaz her zaman, nefes almanın yaşamak için yeterli olmaması gibi.
Dr. Khg'nın Anısına: Alman askere Hölderlin sorulur, Schiller sorulur, Rilke sorulur. Asker bilmiyordur, kızarır ve bildiğini söyler; bir kurşun. Aşağılanmanın etkisiz çözümü, nesneye yönelen öfke.
Kuşluk Vakti Gelen Telefon: Hah, bu deneyimlenecek bir şey.
Petofi'nin telefon ettiği kişi Petofi hayranıdır, büyük sanatçı, hayranıyla konuşmak ister ama hayran konuşacak bir şey bulamaz, eserlerini çok sevdiğini belirtir ve telefonu kapatır.
Neyse, Örkeny okuyunuz ki genç kalasınız.
Editorün SeçimiBu yorum Kitapyurdu editörleri tarafından faydalı bulunarak öne çıkarılmıştır.Bilgi İçin
Kitabın başında “Kullanım Kılavuzu” bulunuyor; önerilen okuma yönteminin önce başlık, sonra öykü olduğunu belirtiyor. Gerçekten de bazı öyküler başlıksız size hiçbir anlam ifade etmeyebilirken, başlığıyla birlikte anlam kazanabiliyor. Yine de bazı öykülere ise başlığıyla bile anlam veremedim. Bir sayfanın beşte birini bile doldurmayacak öyküler de mevcut. Bu yüzden bir oturuşta çok rahat bitirebilirsiniz ama bence bu kitabın özelliği, her fırsatta okunabilmesi. Öyle değerlendirmenizi tavsiye ederim.
Satın Alma OnaylıBu ürün yorum sahibi tarafından satın alınmıştır.
BİR DAKİKALIK SÖZLÜK.
Evet kitaba başka bir isim verecek olsaydım bir dakikalık sözlük derdim.
61 kelimeden oluşan kısa bir sözlük.
Çoğu kelime çoğumuzun ortak kullandığı, gün içinde aklımızdan geçen hatta bir sohbete konu olan şeyleri açıklamalarıyla öyküler şeklinde yazar bize sunmuş.
Yazar demişken Macar edebiyatını sevdiren Sandor Marai yi okumuşsanız ve Macar edebiyatını merak ettiyseniz düşünmeden alabileceğiniz yeni bir yazarla tanışabileceğiniz bir kitap. KitapYurdunda da 1000 e yakın satışı olmuş. Yazar 1912-1979 yılları arasında yaşamış ama bu sözlük sizi şaşırtacak derecede yazıldığı zamanı belli etmiyor.
örnek öykü:
"Bağışlamak Yok
Her zaman somut gerçeklerden konuşurduk ve daha düne kadar konuştuğumuz bu somut gerçeklerin bugün hiç bir anlamı yoktu. Duygulardansa hiç söz etmezdik zaten."
Bir öykü de :
-sizler Türksünüz, değil mi?
-hayır Macarız.
gibi bir dialog da var, yine Türkler!!!
Yolunuz Macaristan'a düşerse yanınıza alabileceğiniz kısa yolda okumalık bir kitap.
Satın Alma OnaylıBu ürün yorum sahibi tarafından satın alınmıştır.
Küçürek öyküler konusunda pek de kaynak bulamıyorum derken bu kitap çıktı karşıma. Her öyküyü derinlemesine inceleyip anlamaya çalışıyorum onu oluşturan unsurları. İlgililere öneririm.
Satın Alma OnaylıBu ürün yorum sahibi tarafından satın alınmıştır.
Peşte'den; pek kısa, pek absürt, düşündürücü öyküler. Gerçeküstücü ögelerle süslenmiş, yer yer felsefeye ve yaşama dair sorgulamalar barındırıyor. En sevdiklerim: Yeni Bir Şey Yok, Kendini Gerçekleştirme Üzerine Çeşitlemeler, Sürücü, Sözleşme, Bir Su Birikintisinin Anıları, Kendi Kitabını Satın Almak, Kuşluk Vakti Gelen Telefon.
Satın Alma OnaylıBu ürün yorum sahibi tarafından satın alınmıştır.
macaristan'da "bu adam kitap bile okumuyodur lan" dediğiniz kişiler bile kendisinin bütün kitaplarını ezbere bildiğini söyleyebilir, hatta bir kitabının türkçeye çevrildiğini, hele de sizin bu kitabı okuduğunuzu duyduklarında şaşırabilirler.
Satın Alma OnaylıBu ürün yorum sahibi tarafından satın alınmıştır.
çok sevmedim. farklı bır zamana, farklı bır kültüre ve farklı bır dıle aıt. 1 sayfada çok şey anlatmak ıçın bunlara hakım olmak lazım tabıı kı (küçük İ harfı basmıyor klavyede, özür dılerım)
Keşke kendi kültürümüzden böyle bir öykü kitabı yazılmış olsaydı. İlk defa bir eserde kültürel farklılığın önemini bu kadar hissettim. Bazı öykülerdeki kelime oyunlarını çevirmen açıklamış olsa dahi almanız gereken tadı alamıyorsunuz. Bunu tam anlamıyla okura aktarabilmek de çok zor zaten. Şiir-öykü arası bir yerde, bir dakikalık öykülerdi gerçekten.
