Cumhuriyet döneminin en etkin yazarlarından biri olan, Ulu Önder Mustafa Kemal Atatürk'ün de başyazarlığını yapmış Falih Rıfkı Atay'ın kariyerinde yazdığı en güzel kitaplardan biri hatıralarını kaleme aldığı "Zeytindağı"dır... Zeytindağı, Cemal Paşa'nın kumanda ettiği 4.karargahın bulunduğu Kudüs'ün yakınlarındaki bir dağın adıdır. Falih Rıfkı,1.Dünya Savaşı'nın başladığı yıllarda bu karargaha yedek subay olarak atanır ve Paşa'nın yakınlarında güvendiği isimlerden birisi olur. Burada edindiği tecrübeleri, yaptığı gözlemleri tüm çıplaklığıyla kitabına aktarır...
Kitabın açılışında "Bazı Hatıralar" bölümü yer alır. Kendi içinde Kukla, Lider, Bir Tanışma, Diktatör ve Savaş başlıklarıyla adlandırılmış bu hatıralar, asıl konuya geçmeden evvel genel bir durum değerlendirmesine imkan tanır. Kukla bölümünde İttihat ve Terakki cemiyetinin devleti yönetme biçimine tenkit getirilirken, Mısır Kuklası bölümünde ise Cemal Paşa'nın yemeğe olan düşkünlüğü alaya alınır... Görüleceği üzere Falih Rıfkı, giriş kısmında dönemin liderlerine pek de güvenmediğinin altını çizmeye çalışır... Ardından "Zeytindağı" bölümü ile anlatı güçlenir ve detaylar başlar. Osmanlı'nın çöküş dönemindeki sancılı günleri dramatize edilmeden tüm gerçekliğiyle ortaya konur. Osmanlı'nın savaşa giriş politikasının altında yatan nedenler sarsıcı ve oldukça hazin bir şekilde ifade edilir.
Falih Rıfkı'ya göre, Osmanlı birtakım İttihatçı paşaların elinde oyuncak haline gelmiştir. Enver Paşa'nın Alman hayranlığı savaşa girmemizin en acı nedenlerinden biridir. Suriye, Filistin, Lübnan, Mısır, Irak gibi bölgelerdeki hakimiyetimiz her geçen gün sona ermektedir. Bölgede İngiliz ve Fransız kuvvetleri ile çarpışmak zorunda kalan ecdadımız aç, susuz, imkansızlık ve çaresizlikle mücadele etmiştir. Paşaların tavizkar tavrı binlerce askeri perişan bir halde ölüme sürüklemiştir.
Zeytindağı, ileride kurulacak Cumhuriyet'in nelerden geçtiğini gösteren bir vesikalıktır.
Herkese İyi Okumalar
Yazarımız Falih Rıfkı Atay'ın kendi yaşamını konu aldığı "Zeytindağı" Osmanlı Devleti'nin son döneminde, subay göreviyle Cemal Paşa’nın karargahına yani Zeytindağı’na gitmesiyle anılarına başlar. Burada yaşamış olduğu olaylar ile Cumhuriyetin ilk dönemini, Osmanlı Devleti'nin nasıl birkaç kişinin elinde kukla olduğunu okuyucularına süper bir dille aktarır.
Yazarımız Zeytindağı'nda Cemal Paşa, Talat Paşa ve Enver Paşa'yı da anılarına katarak, onların tavırlarıyla İttihat ve Terakki Cemiyeti hakkında düşüncelerini gözden geçirir.
Falih Rıfkı, Cemal Paşa ile beraber çalışmaya başladıktan sonra, olayları daha açık ve net bir şekilde görebilmektedir. Suriye, Filistin ve Hicaz’da yaşamış oldukları olaylar ile bir dönem İmparatorluk olan Osmanlı Devleti yok olmaktadır.
Kitapta o dönem o kadar güzel anlatılıyor ki... Örneğin; Osmanlı sadece coğrafyada büyüyebilmişti. Çünkü, bu kazanılan toprakların hiçbirinin kültürlerine, dillerine, ticaretlerine ve maddiyatlarına egemen olunamamıştı. Hatta Osmanlı, Arapları Türkleştireceğine oradaki Türkler Araplaşmıştı. (s. 84)
“Bu kıtaları ne sömürgeleştirmiş, ne de vatanlaştırmıştık.” Osmanlı İmparatorluğu buralarda, ücretsiz tarla ve sokak bekçisi idi. Eğer, medrese ve şuursuzluk devam etmiş olsaydı, Araplığın Anadolu içlerine kadar gireceğine şüphe yoktu.(s. 117)
Filistin topraklarının daha önceden alınmak istendiğinin kanıtı olan ve "100 Temel Eser" olarak bilinen bu eseri herkesin okumasını tavsiye ederim...
Şimdiden keyifli okumalar...
Kitap 160 sayfa ama her satırı, tespiti bir o kadar değerli ve güzel. Bugüne kadar bu kitabı niye okumadım, üzüldüm ve hayıflandım doğrusu. Birinci Dünya Harbi'nde Osmanlı İmparatorluğu dağılırken İttihatçıların üç kudretli paşasından biri olan Cemal Paşa'nın özel kalem subayı olan yazar, Suriye, Filistin ve Lübnan cephesinde ve başka cephelerde yaşadıklarını, gördüklerini, duyduklarını, gözlemlediklerini, anılarını bir roman havasında anlatıyor, ayrıca bazı er ve subay mektuplarından da alıntılar eklemiş. Bana göre Türk Klasikleri arasında yer alan ve yakın tarihe merak duyanlar için ilk okunması gereken eserler içinde olması gereken bir kitap. Ben çok beğendim, on numara beş yıldız bir kitap, vakit geçirmeden mutlaka alın okuyun derim. Okumayan çok şeyi kaçırmış olur.
Osmanlı ordusunun Filistin'deki son yıllarına, ordu komutanı Cemal Paşa'nın yanında bizzat şahitlik eden Falih Rıfkı'nın hatıralarını ilk ağızdan anlattığı eseri, Zeytindağı, günümüzde o topraklarda yaşanan gelişmeleri ve geçmişi yorumlamak adına önemli bir klasik eser. Hatıralarda, sadece Filistin değil, Kanal Harekatı'ndan Hicaz bölgesine çok geniş bir coğrafyada yaşananlar anlatılıyor. Kitabın sonunda çölde harp eden iki askerimizin defterlerinde yazılanlar da aktarılmış (s. 130 vd).
"Biz Kudüs'te kirada oturuyoruz. Halep'ten bu tarafa geçmeyen şey, yalnız Türk kağıdı değil, ne Türkçe ne de Türk geçiyor. Floransa ne kadar bizden değilse Kudüs de o kadar bizim değildi. Sokaklarda turistler gibi dolaşıyoruz..." (s. 42)
Editorün SeçimiBu yorum Kitapyurdu editörleri tarafından faydalı bulunarak öne çıkarılmıştır.Bilgi İçin
Zeytindağı kitabını uzun zamandır okumak istiyordum ve sonunda Kitapyurdu'ndan alıp okudum. Osmanlı'da bir asker, yazar, yaver, insan ve gazeteci olan Falih Rıfkı Atay'ın birebir kendi gözlemlerinden, yaşadığı kesitlerden damıtarak bizlere aktardığı tarihi olayları öğrenme fırsatım oldu. Kitapta öyle noktalara değinmiş ki ben okurken şaşkınlığımı gizleyemedim. Bize öğretilen ile gerçekte yaşananlar çok farklıymış. Geçmişe adeta bir sis perdesinin arkasından bakıyormuşuz. Zeytindağı, her Türk vatandaşının okuması gereken bir kitap. Geçmişte neler olup bittiğini az sayfayla öz bir şekilde insanın suratına tokat gibi çarparak anlatmış.
Falih Rıfkı Atay 'ın bu eserinde Türk askerinin Birinci Dünya Savaşı'nda Ortadoğu cephesinde yaşadığı olayları, Filistin Cephesi merkezinde anlattığı, tarihe ışık tutan, birinci kaynaktan olayları görmemizi sağlayan bir eser.
Osmanlı asimilasyon politikası izlemeyerek doğru mu yaptı, Filistin ne kadar bizimdi, bizim görevimiz aslında neydi, biz Türk olarak orada ne rolündeydik?
Bu soruların yürek burkan cevaplarını alacağınız bu kitabın içeriğiyle size katacaklarına paha biçilemez.
Yalnızca yazar çevresindeki herkesi, hepimiz tanıyormuşuz gibi direkt anlatmış. O nedenle bazen kişiler birbirine karışabiliyor. Kim olduğunu öğrenmek için sizi bir araştırmaya sevk ediyor. Bu da kitabın baş kısımlarının biraz ağır ilerlemesine neden olabiliyor.
Tabi ki doğru yorumu okuyarak yapabilirsiniz.
Satın Alma OnaylıBu ürün yorum sahibi tarafından satın alınmıştır.
Yazarla ideolojik bakımda çok farklı dünyanın insanları olsak da bu toprakların bütün kesimlerinin okumasını tavsiye ediyorum. Osmanlı İmparatorluğunun büyüklüğünü ve bu devin çöküşünü bir iç burukluğu içinde kitabın içinden çıkamadan yaşıyor insan.
Satın Alma OnaylıBu ürün yorum sahibi tarafından satın alınmıştır.
Herkes gibi, önemli ve güzel gördüğüm yerlerin altını çizen bir insanım. Kitap bittiğinde ise keşke tam tersini yapsaydım, en azından daha kolay olurdu, dedirten bir kitap oldu.
Satın Alma OnaylıBu ürün yorum sahibi tarafından satın alınmıştır.
Zeytindağı’nı okurken Birinci Dünya Savaşı’nın çöllerinde, Kudüs’ün sıcağında ve imparatorluğun son nefeslerinde adeta yanımda yürüdüm! Falih Rıfkı Atay’ın yalın, keskin ve müthiş gözlem gücüyle dolu bu anıları hem tarihi bir belge gibi aydınlatıyor hem de insanın içini acıtan bir samimiyet taşıyor. Cemal Paşa’nın karargâhından başlayarak yaşananlar, umutlar, yanılgılar ve çöküş… Okuduktan sonra Osmanlı’nın o dönemine bakışınız tamamen değişiyor. Türk edebiyatının ve tarihinin en önemli eserlerinden biri, mutlaka okunmalı!
Satın Alma OnaylıBu ürün yorum sahibi tarafından satın alınmıştır.
Yazar burada birinci dünya savaşı yıllarındaki anılarını anlatıyor. Ve bu anıları okurken bazı gerçekleri yüzümüze vuruyor. Osmanlı sadece toprak almış aldığı toprakların ticaretine kültürüne toplumuna etki edememiş. Bunun en basit örneği Türkleşen bir Arap'ın olmaması. Ancak Arap'tan çok arapçı olan o kadar çok Türk var ki. Arap emperyalizmi din kisvesi altında Türk milletini o kadar çok sömürmüş ki bugünlerde bunu çok daha iyi görüyoruz.
Satın Alma OnaylıBu ürün yorum sahibi tarafından satın alınmıştır.
Tarihsel bağlamı anlamak için neden okunmalı?
1.İçeriden bir İttihatçı tanıklığıdır.
2.Arap coğrafyasındaki savaşın gerçek yüzünü gösterir.
3.Bir imparatorluğun neden çöktüğünü, bir kuşağın neden kırıldığını kişisel bir dille anlatır. Bu eser, bir hatırat olmanın ötesinde, çöken bir imparatorluğun vicdan kaydıdır.
Satın Alma OnaylıBu ürün yorum sahibi tarafından satın alınmıştır.
Yazarın kendi hayatından kesitleri verdiği eserinde bir imparatorluğun çöküşünü bana göre objektiflikle anlatmış.Kitap oldukça akıcı tarihin sıkıcı havasından uzak kaleme alınmış.Tum kitapseverlerin okumasını tavsiye ederim.
