Osmanlının sonu ile Türkiye Cumhuriyeti'nin ilk döneminin kesiştiği bir zaman dilimine ve bu kesişmenin bir tarihsel dönemeç oluşturduğu İstiklâl Savaşı yıllarına tanıklık etmiş olan Mahir İZ Hoca'nın, tanıdığı pek çok edebî, siyasî ve akademisyen şahsiyete dair izlenimlerini, onlarla paylaştığı ortak anılarını, şahit olduğu önemli olaylara dair değerlendirmelerini de içeren bu HÂTIRAT okunması gereken çok kıymetli bir eser. Hocanın 1920-1924 yılları arasında TBMM'de yürütmüş olduğu Zabıt Kâtipliği görevinin bu Hâtıratta elbette ki çok önemli bir yeri var. İçeriğindeki birçok şiir ve mısralara hiçbir antolojide ya da edebî kaynakta rastlanamayacak olunması ise bu kıymete daha da özel bir anlam katmış. Fakat okurken, mutlaka el altında bir lügat bulunmalı. Zira Osmanlıca kelime ve terkiplere sıkça rastlanıyor. Kitabı bitirdiğinizde hem bilgi hem de Osmanlıca kelime dağarcığınızın gelişeceği muhakkak. Hâsıl-ı Kelâm sadece okumalık değil, kütüphanelik bir eser.
Selamlar, Mahir İz Hoca'nın "Yılların İzi" isimli kitabını bir dostun evinde görünce, "okunması gereken kitaplar listesi" nin başına yeni bir satır açmanın gerektiğini anladım. Ki, bizim nesil Hocayı pek iyi tanımaz ancak ismini büyüklerimizin sohbetlerinden duymuşluğumuz vardır, ilgimiz ondandır. Kitaba geçecek olursak, esasen yine bizim neslin pek aşina olmadığı çok seviyeli hazır cevaplarların rol aldığı yüzlerce anektod kitapta yer almış. Bunun yanında, kulanılan kelimeler, klasik osmanlı kaleminin ürünü, bundan dolayı 30-35 yaşından genç olan arkadaşların kitabı okurken yanlarında esaslı bir lügat bulundurmaları da, kendi lehlerinde bir hareket olacaktır sanıyorum. Bir başka özellik, hocanın kitabına aldığı beyitleri, şiirleri açıklama gereği duymaması; ki kendisi anlıyordu ve okuyucuılarının da anlayacaklarını tahmin ediyordu diyebiliriz, ancak belki yeni baskılarda beyitlerin açıklamaları dipnot olarak verilebilir, ve ben ve benim gibi daha genç olan arkadaşlar sanırım kitabı daha iyi anlarlar. Bir başka hususta, önsözde de belirtildiği üzere, kitabın bir kaç bölüme ayrılabilecek olması. Bunlar, edebî, kişisel, siyasî gibi bölümler olabilir. Her bölüm, yukarıda saydığımız üzere kesin başlıklar altında ayırılmış olmasa dahi, bir başlık konmuş olsa idi sanırım okunması ve belirli konularkla ilgili bir anektodun bulunması kolaylaşabilirdi. Sonuç itibariyle, dediğimiz gibi, okunması gereken bir ala kitâb desek, el-hâk en doğrusunu söylemiş oluruz. Vesselam... İhsan SÖNMEZ
