Medeniyetler Çatışması ve Samuel P. Huntington Hakkındaki Yorumlar

Hungtington'un bu eseri bana göre bilinçli olarak yazılmış evhamlar baz alınarak alt yapısı hazırlanmış bir eser. Eserde Hungtington'un tezine katılan ve katılmayanların makalelerini okuyoruz. Yalnız bir yerden sonra hep aynı şeylerin tekrarlanması beni açıkçası sıktı. Hungtington medeniyetleri çatıştırmak için elinden geleni yapmış tezinde... Bir nevi bu çatışmanın İslam ülkeleri ile hat safhaya ulaşabileceğini hissettirerek Hristiyan alemini önlem almaya sevk etmiş...

huntington 1993'te hazırladığı medeniyetler arası çatışma tezi ile ABD yanlısı bir politika izleyip dünyaya yön vermektedir.batının hızla gelişmesi doğu zenginliklerine göz koyması ve bunu meşru kılmak için dinlerin savaşını bahane ederek kendi hegamonyasını kabulettirmeye çalışması bundandır .11 eylül saldırısı ile tekrar gündeme oturan bu tez batı aydınlanmasını ön plana çıkarıp islamın ve hızla güçlenen çinin batı ,yani hristiyanlık karşısında güçlenmesini engellemek istinmesidir.nitekim ıraktaki savaştan sonra bu tezin devamını görmekteyiz.fukuyamanın tarihin sonunu getirmesi sovyetlerin çökmesi ve ABD liberalizminin kendini yenilemesi,postmodern ve küreselleşme kavramlarının artık hayatımıza yön vermesi bu nedenlerden sadece biridir.kitabı tavsiye ederim ama bu teze inanmamak şartı ile,yoksa savaşın sırası bize gelebilir ne kadar da laik bir ülke olsak da müslüman bir ülkeyiz.

Büyük bir olasılıkla ben bu yorumu yaparken, ABD ve İngiliz orduları Irak'ı ele geçirmek için Bağdat'a doğru ilerlemeye devam ediyorlar. Irak'ta en modern uçak ve roketlerle yaptıkları savaşı, Hungtinton ve Chomsky gibi aydınlarla da,bizlerin beyinlerinde sürdürüyorlar. Aslında Hungtinton haklı, bir Medeniyetler Çatışması olacak... Ama galiba bu çatışmayı kaybedeceğini anlayan batı medeniyetinin gözbebeği ABD, belki maça önceden başlarsam kazanabilirim niyetiyle Afganistan'ı ve Irak'ı işgal ediyor.Belki yarın İran'ı,Suriye'yi ve kimbilir belkide Türkiye'yi işgale kalkışacak ama Hungtinton'un ve O'na bu makaleleri yazdıran patronlarının göremediği bir şey var, bu savaşı kazanabilmeleri için önce beyinlerimizi ve fikirlerimizi hipnoz etmeleri lazım... Hepimizi birer,birer... Ancak aşağıda Mehmet Kutlu arkadaşımızın tesbitleri gösteriyorki bize bu oyunları galiba yutturamıyacaklar. M.Kutlu gibi beyinler oldukça bu Çatışmayı kaybeden taraf olmayacağımıza inancım gittikçe büyüyecek...

Medeniyetler Çatışması kavramı bilhassa 11 Eylül 2001'den sonra daha da önem kazandı.Modernleşen dünyanın,postmodernleşme ve tarihin sonu teorilerineyeni bir bakış açısı getirmekte din kavramına da(bilhassa İslam)yeni bir sorgulama süreci getirmektedir.Bundan böyle barbar-medeni,İslam-Hıristiyan çatışması kavramları bu kitapla gün ışığına çıkıyor.Ayrıca bu konuyla ilgili Türkiye'deki tepkilerinde kitapta yer alması eseri daha güncel kılmıştır.Günümüzün gündemdeki bu sorununu paylaşmak her Türk okuyucusuna düşen önemli bir görevdir.

Huntington’un tüm dünyadan yankı bulan “Medeniyetler Çatışması mı?” isimli makalesinin ayrıntılı analizlerini bulabileceğiniz bu kitap, aynı zamanda yabancı düşünce adamlarının ‘batı’ fikrini nasıl ele aldıklarını ve bunun karşısında ‘diğerleri’nin nasıl şekillendiğini anlamamıza yardımcı olan düşünceleri de içermektedir. Aynı zamanda yabancı düşünürlerin Türkiye ve İslam olguları hakkındaki görüşlerine de rastlayabileceğiniz derlemede, Türk adınlarının fikirlerini de bulabilirsininz.

Medeniyetler Savaşı, her şeyden önce, içinde yaşadığımız çağın kendine özgü yanlarını nasıl anlamamız gerektiğine dair bir açıklama modeli sunmaktadır bize. Tıpkı yaşadığımız gerçekliği 'tarihin son bulmuş" olduğunun göstergeleri istikametinde okuyan "Tarihin Sonu" tezi gibi. Ama daha önemlisi bu tez. tıpkı aynı gerçekliği modernizmin krizi, modernizmin sonu, geç kapitalizmin mantığı, postmodern bir dönemin başlangıcı veya modernizmin daha bir radikalleşmesi, düşünümsel modernliğin başat olması şeklinde tanımlamaya girişen açıklama çevrelerinin eşliğinde düşünülmesi gereken bir çerçeve gibidir. Huntingon'un açıklama modelinin, sosyolojik bir analize medeniyet kavramını konu etmekle sosyolojik teamüllere aykırı davrandığı söylenebilir. Sosyolojik uylaşımlarda sınırları kesin kesin hatlarla çizilemeyen muğlak bir deyim olarak karşılanmış olan medeniyet kavramına odaklanmanın neredeyse zorunlu olarak ihmal etmek zorunda olduğu bir çok boyut vardır. Örneğin Huntington, sınıfların varlığını ve bunların ekonomik hayatta oluşturdukları gerilimleri ve bunların kimi zaman medeniyetler üstü teşekküllerini görmezden gelmektedir.
Aynı şekilde modernleşme teorilerinin göz diktikleri bir çok kültürel ve sosyal gelişmenin açıklamasını da ihmal etmiş gözükmektedir. Aslında kendisi bu ihmali tercih ettiğini söyleyerek, kendi görüşündeki daralmayı haklılaştırmayı denemektedir. Kendi görüşünü paradigmalar kulvarında değerlendirdikten sonra, sözkonusu ihmali ancak görülmesi gereken başka sorunları görünür kılmak için tercih ettiğini rahatlıkla söyleyebilecektir. Körfez savaşı, Cezayir olayı, Bosna soykırımı, Salman Rüşdi olayı gibi durumların ne sınıfsal ne de modernleşme bakış açılarından açıklanabilecekleri gözönünde tutulduğunda, haksız görülmeyebilir de. Ancak burada görülmesi gereken ve bu derlemedeki bir çok yazının işaret ettiği gibi, Huntington bütün bu haklılığını böylesi bir yola sapmış olmanın doğal sonucu olarak, Batı merkezli oryantalist bir bakış açısını daha da pekiştirmek için istihdam etmektedir. Dolayısıyla bu haklılık, masum bir nesnel geçerlilik iddiasıyla yetinmemekte, batıya karşı muhtemel herhangi bir uygarlık seçeneğine karşı, Batılıların şiddet kullanımı da dahil, her çeşit tedbire başvurumunun anlaşılır kılınmasında işe koşulmayı zımnen hatta yer yer açıkça kabullenmektedir. Murat Yılmaz'ın hazırladığı bu derleme, Huntıngton'un tezini ayrıntılarıyla açıkladığı bir makaleyle üç mülakatın yanıısıra, bu öneriyi bir çok bakımdan enine boyuna tartışan yazılardan oluşmaktadır.