resmi tarih yazımını yerle bir etmese de çok şiddetli şekilde sarsmaya kadir bir kitap.vurguladığı şeyler çok çarpıcı.dısardan bir ses.bernard lewis gibi oryantalist bir yaklaimla ideolojik çıkarsamalara giderek yönlendirmeyi amaçlamıyor.yani modernlesmeyi yüceltip yapılanları kutsayan bir yaklasimla hareket etmiyor.resmi tarih yaziminin ne tür çarpitmalara hangi sebeplerle gittigini tarafsiz bir yaklasimla ve iddiali da olmadan sakin bir uslupla orataya koyuyor.ortaya koyduklari da çok inandirici ve çarpici yaklasimlar.mantiksiz bir yaklasima rastalamadim.nutuk un neden yazildiginin hic bu kadar farkli ve çarpici bir yorumunu duymamiştim.ve Atatürk'ün anadoluya görece 6/7 ay gibi geç gittigini bunun oncesinde ikna edilmek için birçok kişi tarafından çokça telkine ugradigini istanbulda nazirlik almak için 6 ay kadar ugrastigini bunu alamayip olaganustu yetkilerle donatilmiş bir müfettişlik yetkisi alinca ancak anadoluya gectigini ogrenince baya bir sasirmiştim.heleki kurtulus savasi hazırlıklarının 1915lerde enver pasanın emriyle baslatildigini ogrenince gercekten carpildim diyebilirim.kitap okunmasi gereken bir kitap.elzem diyemesem de luzumlu diyebilirim.resmi tarih yazimini çok masalsi bulanlar daha gercekci yorumlar arıyorlarsa tüm delilleriyle birlikte bu kitapta bulabilirler.okumak isteyip de acaba diyenler varsa hic düsünmeden okumalarini tavsiye edebilirim.
arkadaşlaar hiç bir kitap için okunması elzem denilemez her kitabın bir öğretici tarafı vardır.herkes kendi açısından olayları değerledirecek ki ortaya farklı bakış açılarından oluşan seçenek çıksın biz de doğruyu yanlıştan o şekilde ayırt edelim.ama okunmadan da bir şeylerin yanlış yazıldığını bilemeyiz.rakibinizle mücedele etmek için önce onu tanımalı sonra en az onun seviyesinde olmalısınız.yoksa her zaman mağlıp durumda kalırız...saygılarımla.
Bu kitabda neler yazıyor? 1. Enver Paşa'nın M.Kamal'ı en büyük rakîbi görüp ondan korktuğu yolundaki resmî tez asılsızdır. 2. M.Kamal İ.T. Cem'iyyeti'nde mühim bir mevkie ve ağırlığa sahip olmamıştır ve bu itibarla da ciddî bir ağırlığı olan Enver için bir tehdit teşkil etmemiştir. 3. M.Kamal'ın İ.T.C.'nden herhangi bir zamanda ayrıldığına dâir herhangi bir belge yoktur. 4. M.Kamal'ın İttihadcı dönemdeki kariyeri, neslinin diğer başarılı subaylarından hiç de farklı değildir. 5. M.Kamal ordunun siyâsete karışmasına şiddetle 'muhâlif' gözükmesine rağmen Samsun'a çıkana dek sürekli siyâsî faâliyetlerde bulunmuştur. 6. M.Kamal'ın Anadolu'ya geçmesinde Karakol Cem'iyyeti'nin yardımı söz konusu edilebilir. 7. Erzurum Kongresi'nin fikir babası Kâzım Karabekir'dir. 8. İstanbul hükûmetlerinin Millî Mücâdele'ye desteği olmuştur. 9. Fevzi Paşa, Kâzım Karabekir'in M.Kamal'ın yerini alması için uğraşmıştır. 10. Anadolu'daki mukâvemet hareketleri İzmir'in işgâliyle (1919) başlatılamaz. 11. M.Kamal 1918'de The Daily Mail muhâbirine verdiği beyânatda Anadolu'da kendisinin vâli ya da yüksek komiser olacağı bir İngiliz mandası teklifinde bulunur (Gotthard Jaeschke de "Kurtuluş Savaşı İle İlgili İngiliz Belgeleri" adlı eserinde [Türk Tarih Kurumu yay., 2. bsk., 1986] onun İngilizlere olan iltifâtını gösterir beyânatlarına yer verir [96-102.s.]). Oysa ki hâtıralarında böyle "siyâsî" yollara hiç tevessül etmediğini yazar! 12. Kâzım Karabekir M.Kamal'a doğuda birlikte çalışma teklif ettiğinde (23 Mart 1919) o hâlâ iyi bir kabîneyle işleri halledebileceğine inanıyordu. Hatta A.Rızâ başkanlığındaki bir kabînede nâzırlık elde etmeye uğraşıyordu. 11 Nisan 1919'da bile, yani Samsun'a gitmesine 37 gün kala, Anadolu harekâtı husûsunda tereddüd izhâr ediyordu. 13. M.Kamal'ın sürgün niyetine Samsun'a gönderildiği iddiası asılsızdır. 14. Samsun görevi için M.Kamal'ın seçilmiş olması, ordu içindeki etkisinin sathîliğini gösterir. 15. M.Kamal'ın Amerikan mandası fikrine sıcak baktığı da olmuştur. 16. M.Kamal'ın, İzmir sû-i kastinden çok önceleri haberdâr edilmiş olması kuvvetle muhtemeldir. 17. 1926'daki 'temizlik' hârekâtı, kamuoyunun dikkatini memleket mes'elelerinden kaydırmaya müteveccih bir manevra olabilir. 18. Nutuk'un amacı 1926 temizlik harekâtının meşrûluğunu isbâtdır. 19. İzmir sû-i kastı, kalleşce katledilen Ali Şükrü Bey'in ve Deli Hâlid Paşa'nın intikâmını almak amacıyla tertib edilmiştir.
