“Kelimeler, albayım, bazı anlamlara gelmiyor.”
Oğuz Atay, Tehlikeli Oyunlar
Modern, modernizm, modernite…
İnsanı, toplumu, hayatı yorumlamak için elzem olan modernizm kelimesi sosyal bilimcilerin en çok kullandığı kavramların başında geliyor. Elbette modernizm kavramının anlamsal uzamı bununla da sınırlı değil. Sanattan mimariye, felsefeden tarihe, eğitimden siyasete, ekonomiden teknolojiye, bilimden dine ve kültüre kadar insanın içinde olduğu her alan bu etkileşimden nasibini alıyor. Kısacası modernizm olgusunu her an her yerde duymak mümkün. Hâl böyle iken, modernizmin tam olarak ne anlama geldiğiyle ilgili bazı problemli durumlar ortaya çıkıyor. Buna evvela modern kelimesinden modernizm akımına ve modernite anlayışına uzanan karmaşa diyebiliriz. Sonrasında, kullanıcı kişisel meşrebine göre bu kavramları müspet ya da menfi yönlerini sıralayarak anlamlandırıyor. İlerlemenin tek yolunun modernite olduğunu düşünenlerin karşısında insanı kendine yabancılaştırdığını söyleyenler duruyor. Bu iki uç görüşe göre ya refahı arttırıyor ya da yaşam standartlarını alaşağı ediyor. Dikkat edilirse, kavramlar için ‘ya iyi ya kötü’ veya ‘ya faydalı ya zararlı’ şeklindeki kesinlik içeren ifadeler öne çıkıyor. Zira müspet ya da menfi anlamlarından bağımsız olarak modernizm olgusunun en net özelliğinin kesinlik içeren bir kavram olduğu düşüncesinde bir konsensüs sağlanmış durumda.
Peki ya postmodernizm?
Peki ya küreselleşme?
Modernizme tepki olarak ortaya çıktığı söylenen postmodernizmin en net özelliğinin belirsizlik, muğlaklık, müphemlik ve en önemlisi rölativizm olduğu düşüncesi kabul görmüş durumda.
Bir de küreselleşme var. Küreselleşme, modernizmde olduğu gibi ‘iyi-kötü’, ‘faydalı-zararlı’ şeklindeki değerlendirmelerin ötesinde postmodernizmde olduğu gibi rölativist yanıyla da öne çıkıyor.
Bu kitap, modernizmden farklı hatta modernizmin tersi olduğu düşünülen/söylenilen postmodernizmin gerçekten öyle olup olmadığını küreselleşme olgusuyla birlikte ele alarak aralarındaki ilişki ya da etkileşimi sorgulayan bir söylem analizi içeriyor ve hem küreselleşmenin hem de postmodernizmin, modernizm/modernite bağlamında ne anlama gelebileceğini açığa çıkarmayı deniyor.
