İslam Hukuk Usûlü, literatürdeki ismiyle Usûlü’l-Fıkh, fıkhın en önemli dallarından biridir. Bilindiği gibi fıkh temelde usul ve fürû olmak üzere iki ana kategoriye ayrılır. Her bir dal kendi içinde bağımsız değildir. Yani her ikisinin birbiriyle sıkı bir ilişkisi vardır. Zira fürû’da tek tek meseleler ele alınarak çeşitli deliller yardımıyla hükümlere ulaşılmaya çalışılırken, usulde deliller, hükümler ve kurallar söz konusudur. Fakihin fer’î meseleleri çözmede uyacağı kuralları, kısaca yöntemi usul belirler.
Bunun yanında fıkıh usulü sadece fürû-ı fıkh ile ilgili de değildir. Başta lügat olmak üzere, tefsir, hadis, kelam, tarih, siyer gibi temel İslamî bilimlerin tamamıyla ilgilidir.
Sahip olduğu bu önem dolayısıyla fıkıh usulü asırlarca İslam medreselerinde okutulmuş, öğrencilerin meseleler karşısında nasıl hareket etmeleri gerektiğine dair temel usûlî bilgiler, yani yöntemler öğretilmiştir.
Günümüzde de İlahiyat Fakültelerinde İslam Hukuku ana bilim dalı altında öğretilen temel derslerden biri de usuldür. Fıkıh usulü dersleri sayesinde öğrenciler hem fıkıh alanıyla ilgili kendileri-ne öğretilmek istenilen dersleri daha iyi kavrayacaklar, hem de mezuniyet sonrası dönemde karşılaşacakları fıkhî meselelere nasıl cevap verebileceklerini öğreneceklerdir.
