Hüseyin b. Hasan et-Tokadî tarafından 1650 yılında kaleme alınan Kifâyetü’llebîb fî fezâ’ili’l-habîb, Hz. Muhammed’in (sas) eşsiz faziletlerini, yüce ahlakını
ve fiziksel özelliklerini konu alan klasik bir fezaîl ve şemâil eseridir. Doç. Dr. Hakan Temir ve Ahmet Enes Demir tarafından günümüz ilim dünyasına kazandırılan
bu çalışma, müellifin bizzat kendi hattıyla yazılmış tek nüshasına dayanmaktadır.
Eserin giriş bölümünde, Resûlullah’a sağlığında olduğu gibi vefatından sonra da hürmet göstermenin şer’î bir vecibe olduğu ve isminin anıldığı ortamlarda yüksek bir edeple hareket edilmesi gerektiği vurgulanır. Eserin birinci
ana bölümünde Hz. Peygamber’in altmışın üzerinde özel vasfı detaylandırılır. Bu kapsamda nurunun ilk yaratılan varlık olması, peygamberliğin onunla mühürlenmesi, tüm insanlığa gönderilmesi ve Mirâç ile mekânın ötesine geçmesi gibi ilahî lütuflar anlatılır. Ayrıca kıyamet günü “Makam-ı Mahmûd” ile şefaat yetkisinin ona verilmesi ve ümmetinin diğer milletlere şahitlik edecek olması gibi üstünlüklere geniş yer verilir. İkinci kısımda ise Resûlullah’ın Kur’an ile şekillenmiş karakteri ve fiziksel özellikleri ele alınır. Müellif; onun cömertliği, hilmi, tevazuu ve affediciliği gibi karakter özelliklerini aktarırken,
fiziksel tasvirinde nurlu yüzünü, orta boyunu ve müstesna güzelliğini çeşitli rivayetlerle betimler. Peygamber’in mübarek vücudundan akan terin dahi miskten
daha hoş koktuğu ve geçtiği sokaklarda bu kokunun kaldığı ifade edilir.
Eser, bazı büyük zatların münacatları ve İmam Bûsîrî’nin Kasîde-i Bürde’sinden seçmelerle nihayete erer. Sonuç olarak bu çalışma, 17. yüzyıl Osmanlı Tokat’ının
manevi iklimini yansıtan, Peygamber sevgisini gönüllere nakşetmeyi amaçlayan bir irfan hazinesidir.
