Hz. Muhammed (s.a.v.), insanın savrulma nedeninin cehalet, kötü sosyal ortam, şahsiyet zayıflığı ve dünyaperestlik olduğunu şu hadisinde açıklamıştır: “Kıyametin hemen öncesinde karanlık geceler gibi fitneler olacaktır. Bu zamanda kişinin bedeninin öldüğü gibi kalbi de ölür. İnsan mü’min olarak sabahlayıp akşama kâfir olarak ulaşır; mü’min olarak akşamlayıp sabaha kâfir olarak çıkar. (Bu tip) insanlar şahsiyetlerini ve dinlerini az bir dünya menfaati karşısında satacaklardır.” Böyle bir satışın sebebi ise marifet eksikliğidir/Allah’ı (c.c.) yeterince bilmemektir.
Allah Teâlâ’yı, bilgilenme bağlamında tanımanın yolu, evvela Kur’an-ı Kerim ile sağlanır. Mekkî ayetlerden Allah’ın (c.c.) rububiyeti ve emir alanındaki eşsizliğiyle ilgili hükümler, Medenî ayetlerden ise ibadet ve sosyal hayatla alakalı emirler öğrenilebilir. Bu bilgilerin yeterince elde edilebilmesi de Yüce Allah (c.c.) ile sürekli iletişim kurmakla, Kur’an-ı Kerim’i okuyup uygulamakla mümkündür.
Ayrıca, Allah Resulü’nün (s.a.v.) hadislerinin toplandığı külliyatın “Kitabu’l-İman ve’l-İslâm” bölümlerinden de yararlanılmalıdır.
Bu kaynaklardan yararlanılarak hazırlanan klasik akaid kitapları ile beraber, insanın ufkunu açan yeni kelam çalışmaları da okunmalı ve bu alanla ilgili eksikler giderilmelidir. Klasik kaynaklarda Allah, (c.c.) isimleriyle tanıtılmış ve konuyla ilgili müstakil çalışmalar ortaya konulmuştur. Allah’ın sıfatları ve bu sıfatların anlamlarıyla ilgili ayet merkezli yapılan açıklamalar da oldukça önemlidir.
Dr. Mehmet Sürmeli
