Bize bir tarih içinde onunla beraber oluştuğumuzu anlatan şehirler, bir medeniyetin mekân tasavvurunun en müşahhas hâlidir. Medine’de doğan İslam şehir tasavvuru, Kahire’den Marakeş’e, Kordoba’dan Delhi’ye yüzlerce mekânda kalıcı izler bırakmıştır.
Hasan Aydın Bir İslam Şehrinin Anatomisi: Bosna Hersek kitabında, İslam medeniyetinin izlerini ve özellikle Saraybosna’da vücut bulan son büyük ifadesini kapsamlı bir biçimde inceliyor. Çok katmanlı mimari yapısıyla Saraybosna’yı anlatan pek çok eser yazıldı, bunların arasında bu kitabın özel bir yeri var. Medine’den Bosna’ya İslam şehir tasavvurunun izini süren eser, Boşnak kimliğinin oluşumunu, Osmanlı ile beliren yeni şehir siluetini ayrıntılarıyla ele alıyor. Tarihin ana imarının büyük şehirlerin vadisinden aktığını Ali Paşa Camisi, Gazi Hüsrev Bey Külliyesi, Ferhadiye Caddesi, Mostar, Poçitel, Nezir Ağa Camisi, vezirlerin gözbebeği Travnik ve Drina Köprüsü üzerinden gözler önüne seriyor. Beş asırlık bir serüvenin ardından yaşanan yıkımlar ve yeni kimlik inşasının gerilimleri ve nüfuz çekişmeleri bağlamında anlatılıyor. Bosna’ya böyle bakmak sadece tarihe daha yakından şahitlik etmek değil, bir kurtarma, bir felaket ya da veda anında bir dostun yanında olmaktır.
Bir İslam Şehrinin Anatomisi: Bosna Hersek, tarihî dokusu ve mekânsal örgüsü, insanı merkeze alan İslam medeniyetinin zenginliğini ve estetik derinliğini adım adım keşfetmeye imkân veren ufuk açıcı bir eser.
