Toplumlar tarih boyunca genelde yaşam alanlarını aynı yerlerde kurgulamışlar;
bunun sonucunda da bir katmanlaşma oluşmuştur. Kentsel arkeolojik alanlar
bu tür katmanları olan; arkeolojik, geleneksel ve çağdaş ögelere sahip,
güncel yaşamın devam ettiği çok bileşenli alanlardır. Bu nedenle kentlerde
gerçekleştirilen altyapı ve yapılanma çalışmalarında kentin geçmişine ilişkin
izlere, buluntulara, yerleşim katmanlarına rastlanabilmektedir. Dünya’nın en
eski yerleşim dokularına sahip Türkiye / Anadolu coğrafyasında bu olgu pek çok
kentsel alan için geçerli olmakta ve kentsel arkeolojik miras kültürel süreklilik,
kimlik ve kent belleği açısından çok önemli değerler içermektedir. Burada
tek bir yapı ya da nesne değil değerler bütünü; farklı dönem ve uygarlıklara
ilişkin yerleşim katmanlarının bütüncül korunması ve katmanların kronolojisi
söz konusudur. Güneydoğu Anadolu Bölgesi’nde kültürel miras ve kentsel
arkeoloji anlamında en önemli yerleşmelerinden biri olan Şanlıurfa kenti ve
yakın çevresi de bu niteliklere sahip olup kentsel katmanlaşmanın korunması
ve sürdürülebilirliği sorunsalı ile karşı karşıyadır. Bu kitap bu sorunları çok
disiplinli bir bakış açısı ile değerlendirmek ve benzer çalışmalara örnek olması
amacı ile 28 Eylül - 1 Ekim 2023 tarihlerinde Şanlıurfa Harran Üniversitesi’nde
Ankara Üniversitesi yürütücülüğü, Harran Üniversitesi evsahipliği ve katılımı,
İnönü Üniversitesi, Necmettin Erbakan Üniversitesi, Atılım Üniversitesi, Nuh
Naci Yazgan Üniversitesi öğretim üyesi ve öğrencilerinin katılımı ve TÜBİTAK
desteği ile gerçekleştirilen “Kültürel Miras, Kentsel Arkeoloji ve Tarihi
Sürekliliğin Korunması Çalıştayı”na ilişkin teorik, arazi etüd-analiz çalışmaları
doğrultusunda üretilen proje ve önerileri içermektedir. Bu kapsamda Şanlıurfa
Balıklıgöl Kent Patosu, Haleplibahçe-Kızılkoyun Nekropol Alanı ve Hanlar
Bölgesi çalışılarak her bir alana ilişkin litaratür-sörvey ve analiz çalışmaları
sonucunda öneriler geliştirilmiştir. Çalıştay’ın gerçekleştirilmesinde destek
sağlayan TÜBİTAK, Şanlıurfa Büyükşehir Belediyesi ile dönem imar daire
başkanı Hikmet İNAN’a teşekkür eder, benzer çok disiplinli çalışmalarda
buluşmak dileği ile bu alanda sağladığımız katkı için mutluyuz. Kentler gizem
ve sırlar ile doludur; özellikle de çok katmanlı olanlar… yeni bir kent, farklı bir
tarih, gizem ve sırda buluşmak dileği ile…
