Kitabı okudum ve akabinde beraber çalıştığım arkadaşıma verdim. 1 haftada yaladı yuttu kitabı. Bana tek söylediği cümle : "Bu kitabı okuyupta Allah'a inanmayan insanın aklına şaşarım" oldu.
*******************************
TABİAT RİSALESİ
(On Yedinci Lem’anın On Altıncı Notası iken, ehemmiyetine binâen Yirmi Üçüncü Lem’a olmuştur. Tabiattan gelen fikr-i küfrîyi dirilmeyecek bir sûrette öldürüyor; küfrün temel taşını zîr ü zeber ediyor.)
.........................
Mukaddime
Ey insan! Bil ki, insanların ağzından çıkan ve dinsizliği işmam eden dehşetli kelimeler var. Ehl-i îman, bilmeyerek isti’mal ediyorlar. Mühimlerinden üç tanesini beyân edeceğiz:
Birincisi: “Evcedethu’l-esbâb” Yâni, “esbâb bu şey’i îcad ediyor.”
İkincisi: “Teşekkele binefsihi” Yâni, “kendi kendine teşekkül ediyor, oluyor, bitiyor.”
Üçüncüsü: “İktezathü’t-Tabiat” Yâni, “tabiîdir, tabiat iktiza edip îcad ediyor.” Evet, mâdem mevcûdât var ve inkâr edilmez. Hem her mevcûd san’atlı ve hikmetli vücûda geliyor. Hem mâdem kadîm değil, yeniden oluyor. Herhalde ey mülhid! Bu mevcûdu, meselâ bu hayvanı ya diyeceksin ki, esbâb-ı âlem onu îcad ediyor; yâni esbâbın içtimaında o mevcûd vücûd buluyor.. veyahud o kendi kendine teşekkül ediyor.. veyahud tabiat muktezası olarak, tabiatın te’siriyle vücûda geliyor.. veyahud bir Kadîr-i Zülcelâl’in kudretiyle îcad edilir. Mâdem aklen bu dört yoldan başka yol yoktur, evvelki üç yol; muhal, battal, mümteni’, gayr-ı kabil oldukları kat’i isbat edilse; bizzarure ve bilbedahe dördüncü yol olan tarîk-i Vahdaniyet, şeksiz şübhesiz sâbit olur.
***************************
Tafsilatlı bilgi ve misaller için Bkz. Kimdir şu tabiat ana