Büyük Satranç Tahtası Hakkındaki Yorumlar

Bir anlamda kehanet kitabı.Zbigniev brezezinsky bildiğim kadarıyla eski sovyet ajanı(kömünist gizli birim=kgb)dır.Dünyanın en önemli stratejistleri arasında olduğunu söyleyebilirim.Kitabın ilerleyen sayfalarında süper devletlerin dünya üzerindeki stratejilerini açıklıyor.Kısaca şunu söyleyeyim.İmparatorlukların yani çok uluslu devletlerin dağılacağını şunu örnekle açıklıyor;imp.luklar görkemli kek gibidir,kenarlardan başlar dağılmaya.Abd'nin uzun vadede yıkılmasının ya da dağılmasının kaçınılmaz olduğunu bunun için kendisine yeni stratejik yol bulması gerektiğini belirtiyor,uzun vadede Çin'in süper güç olacağını anlatıyor.

Büyük Satranç Tahtası Amerika Birleşik devletlerinin Avrasya’nın tümü için bütünleşmiş kapsamlı ve uzun vadeli bir Jeostrateji oluşturmasının zamanı gelmiştir. Çünkü A.B.D. bu gün tek süper güçtür ve Avrasya da yerkürenin merkezi arenasıdır. Dünya devleti olmanın yoluda Avrasya üzerinde kontrol sahibi olmaktan geçer. Böyle olunca Avrasya üzerinde etkinlik kazanmak yolunda çalışmak esastır. Hal böyle olunca Büyük Satranç Tahtası özetle Avrasya Bölgesi, başlıca oyuncular ise A.B.D., Rusya, Fransa, Almanya, Çin, Japonya, İran, Türkiye’dir. İngiltere’nin bugünkü durumu ile muhtemel yeni oluşumda (Avrasya üzerinde) dikkate değer bir etkinlik gösteremeceği değerlendirilmektedir.

Kitabın türkçe baskısını bulamayınca yurtdışından orjinalini getirtmiştim. Okumamanın bir kayıp olmadığı bir kitaptır, 11 Eylül öncesinde yazıldığını da hatırlatıyorum. Bununla birlikte uluslararası siyaset ve jeostratejiyle ilgiliyseniz Brzezinski'nin konuşmalarının metinlerini internetten bulup okumanızı tavsiye ederim.

Yazar bu kitapta Amerikan dış politikasının jeopolitik boyutla ilgili kalması gerektiğini ve Avrasya'daki etkisini siyasal hakemliğini istikrarlı bir kıtasal dengenin yaratılması yönünde kullanması gerektiğinin altını çiziyor. Bu yüzden Avrasya'yı küresel üstünlük mücadelesinin sürdürüldüğü bir satranç tahtasına benzetiyor ve Amerikan politikasının nihayi hedefinin insanlığın temel çıkarlarıyla uyum halinde ortaklaşa küresel bir topluluk oluşturma hayaline sahip olması gerektiğini söylüyor. Kitap malesef yayın evinin faliyetine devam etmemesi nedeniyle piyasada yok ama tam da bugünlerde okunulması gereken bir kitap... Hiç olmazsa üniversite kütüphanelerinden elde etme imkanı olanların mutlaka okumalarını tavsiye ederim.