“Aşık olmak sosyal geçmişimizi ve sosyal arzularımızı şehvetle ve bir başkasının bedeninde tanımaktır.”
Eva Illouz’ün, Edgar Cabanas ile beraber yazdığı “Mutlu Yurttaş İmalatı” kitabına bayılınca, kendisini biraz daha didiklemek istedim, çünkü besbelli ki ilgimi çeken konular üzerine çalışıyor. “Soğuk Yakınlıklar: Duygusal Kapitalizmin Şekillenmesi” kitabı, bir anlamda Mutlu Yurttaş İmalatı’nın önceki bölümü gibi, iki kitap kesinlikle birbirlerini tamamlıyorlar. Aslında tam tersi sırayla okumalı bence çünkü aslında mutlu yurttaş imalatı sürecini daha iyi anlamak için, duygusal kapitalizmin dinamiklerini idrak etmek gerekiyor.
Kitabın temel konusu “benliğin metalaştırılması”, Illuoz’un tezi ise psikolojik ikna, kişisel gelişim edebiyatı, nasihat endüstrisi, devlet, ilaç şirketleri ve internet teknolojisinin modern psikolojik özbenliğin temelini biçimlendirmek üzere iç içe geçmiş biçimde çalıştıkları. Kapitalizmin benliklerimizi de maddeleştirdiğini, duygusal ilişkiler alanında da aslında bir piyasa ekonomisinin hüküm sürdüğünü iddia ediyor.
Üç bölümden oluşan kitap epeyce ufuk açıcı bence; psikolojinin nasıl kapitalizmle beraber yükseldiğini, “kendini gerçekleştirme” meselesinin, her şeyi travmalarla açıklama pratiğimizin aslında ne tür bir araçsallaştırma olduğunu, duyguların ne biçimde metalaştırıldığını oldukça ilginç bir perspektiften anlatıyor. Özellikle online dating pratiklerine odaklanan son bölümünü çok sevdim. Hayatı boyunca hiç dating app kullanmamış biri olarak bu meselelere dair çekincelerimi, beni rahatsız eden şeyleri çok daha somutlaştırdı ve çerçevelememi sağladı. Aşkın çalışma biçimindeki en biricik şeyin kendiliğindenlik olduğuna inanan biriyim ben; algoritma üzerinden, türlü kriterleri gözeterek, “akılcı bir biçimde partner seçme” konusunu niye bunca yabancıladığımı çok güzel anladım, mesudum. Gönderinin başındaki alıntı da bu son bölümden.
Kitaba dair bazı eleştirilerim ve itirazlarım da yok değil (en temeli; sınıf meselesine hiç girmemiş olması yazarın, bundan kaçınarak kapitalizm konuşmayı biraz yadırgıyorum) ve kesinlikle bir “Mutlu Yurttaş İmalatı” değil ama yine de sevdiğimi söyleyebilirim.
Arz ederim.
Satın Alma OnaylıBu ürün yorum sahibi tarafından satın alınmıştır.
Bazı saptamaları genel kültür bilgisiyle anlaşılabilecek tarzda ancak bazıları iyi bir sosyoloji bilgisi gerektirir nitelikte. Günümüzdeki sanal ağ üzerinden gerçekleşen ilintilerin irdelemesini konu ediniyor.
