Depresyona kapı aralayan bir yasın iki yönlü etkisinden biri, çok iyi bir yas tutucu olarak söyleyebilirim ki dönüşebileceğim ve olduğum her beni aynı ana tıkması. Sanki tek bir yas varmış da yaşamıma yayılmış oncasını birleştiriyormuş gibi, oradayız, sayısız parça -travma, nevroz, melankoli, ne varsa- halinde yere dökülebiliriz ve toparlanmak yerine öylece kalmak daha az çaba gerektirir. İkinci etki, parçaların birbirine dönüşebilmesi. Kolektif bir yasta daha belirgindir bu. Kimlikler değişir, zamanlar içindeki benler onlarca role bürünür; baba ben/çocuk ben/eş ben ve diğerleri. İçsel bir bölünme bu, bir de kişiler arasında yaşananı mevcuttur, ilişkileri yeniden yapılandırır. Çocuğun kendi anne veya babası olması mümkündür. Kaybettiklerimizin ardından kim olduğumuzu tekrar ve tekrar buluruz, belki de bulamayız ve ben bambaşka birine çıkar. Yıkıcı, buruk.
Zezé'nin arkadaşlarını, özellikle kurbağasını hatırlıyorum. Mekan değişimi sonucunda ortaya çıkıyordu ama asıl olay bir şeyleri geride bırakmaya yardımcı olmaktı, aynı şekilde geleceğin getireceklerine karşı da. Çocuk büyüyünce, kişiliği geliştikçe arka planda kalıyor ve ortadan kayboluyordu. Bir aşama olarak erginlik, zorlu bir yolun sonunda. Yas süreç olarak buna benziyor biraz, hatta bizim Karga da. Anne düşüyor, başını vuruyor ve ölüyor. Baba iki çocuğuyla kalıyor, bir de karga ekleniyor aralarına. Çat kapı. Kurbağayla aynı muhabbet; kendisine ihtiyaç duyulmayana kadar orada duracak. Baba zannediyorum edebiyat araştırmacısı, Ted Hughes'un şiirleri hakkında Karga adlı bir araştırma üzerinde çalışıyor. Kuzgun da olabilir, bilemedim şimdi. Bu araştırma bitene kadar Karga orada. Kargayla birlikte temsil ettiği, çağrıştırdığı, imlediği her şey de orada. Mitik anlatılar, duygular, takıldığı bir iki şairden birinin melankolik şiiri de dahil. Yüzleştirecek, koruyacak, acı verecek ve mutlu edecek, annenin ölümüyle kopup giden yaşam geri gelene ya da doldurulana kadar bir replika olarak ailenin yanında kalacak. Karga yaşamın bir metaforu, ölümün de. Her şeyin.
Anlatı parçalara ayrılmış durumda, anlatıcı Karga, Baba ve Çocuklar arasında gidip geliyor. Karga'nın monologları başlarda son derece dağınık, çağlayan bir bilincin ürünü ama sonradan bunun bilinçli bir tercih olduğunu görüyoruz, Baba'nın yaşama uyum sağlama aşamasında ihtiyaç duyduğu biçem bu.
Her bir anlatıcı bir diğerini kendine veya diğer anlatıcının rolüne bürüyor. Oyunculluğuyla, metaforlarıyla muhteşem bir kitap.
"Birçok insan, aslında Shakespeare'e, İbn Arabî'ye, Şostakoviç'e, Howlin'e Wolf'a ihtiyacım varken, 'Zamana ihtiyacın var,' dedi." (s. 48)
The Guardian bu kitap için “yürek parçalayan, derinlere işleyen bir kara mizah” demiş, kapakta öyle yazıyor. O kadar çok itirazım var ki. Yürek hiçbir şekilde parçalamadığı gibi derinlere işlemesi söz konusu bile değil; ve hatta bence bu bir kara mizah bile değil. Sayıklamalardan devşirilmiş bir metin sadece.
Tecrübe ettiğim için, konu yas olunca bana nüfuz etmek dünyanın en kolay şeyi olmasına rağmen neredeyse hiçbir duygu yaratamadı bu kitap bende. Ne kadar çok sevildiğini bildiğim için de şaşırdım, böyle olmasını beklemiyordum. Orijinal dilinde okumak gerekiyor olabilir, çünkü çevrilmesi çok zor olan o metinlerden biri, çok sayıda kelime ve ses oyunu var, bunların bir kısmının çeviride kaybolup anlamsızlaşmaması imkansız ama yine de - ben yazarın yöntemini sevmedim, dolayısıyla İngilizce okusam da çok farklı olmazdı sanıyorum.
Karısını kaybeden bir adam var. İngiliz şair Ted Hughes’a takıntılı, hatta ona dair bir kitap üzerinde çalışıyor bir yandan, dolayısıyla Hughes’a hakim olmak metinle ilişkilenmeyi kolaylaştırabilir. (Ben değilim, benim için o Sylvia Plath’ın kocası, ayıp belki biliyorum ama hiçbir zaman merak edemedim kendisini.) Neyse, kitaba dönüyorum, karısının kaybından sonra iki çocuğuyla bir biçimde hayata devam etmeye çalışıyor anlatıcımız ve yas bir karga suretinde kendisine görünüyor. Metnin kimi bölümleri babanın, kimileri çocukların, kimileri karganın ağzından yazılmış. Özellikle karga bölümlerini anlamak epey zor, dediğim gibi, sayıklamalar şeklinde ilerliyor.
Ortasından sonra anlatı biraz daha normalleşince biraz daha zevk aldım ama dediğim gibi, bu bir kara mizah değil. Ne “kara”sı kara yani acısı yeterince güçlü, ne “mizah”ı mizah zira güldüremedi beni hiç, hatta gülümsetmedi bile. Ben bu kadar postmoderne yokum valla, maalesef. Yaşlıyım herhalde artık böyle şeyler için? Öyle diyelim hadi.
Sevdiğim nadir pasajlardan birini de ekleyeyim bari, yetsin bu kadar: “Arkada bırakmak, bir kavram olarak aptal insanlar içindir çünkü aklı başında her insan, yasın uzun vadeli bir proje olduğunu bilir. Acele etmeyi reddediyorum. Üstümüze atılmış acıyı kimse ne yavaşlatsın ne hızlandırsın ne de düzeltsin.”
Satın Alma OnaylıBu ürün yorum sahibi tarafından satın alınmıştır.
5 yaş ve üzerine hitap ediyor sanırım… allahtan sayfa sayısı azdı, yoksa çok zor okunan bir kitap. kapak sayfasındaki övgülerin altını dolduramadı benim için. güzel bir kurgu diye aldım ama olmadı maalesef..
Satın Alma OnaylıBu ürün yorum sahibi tarafından satın alınmıştır.
Kitabı okumadan önce bir yası, yasın bir ailenin farklı bireylerini nasıl etkilediğini ve değiştirdiğini, ayrıca 'Karga'nın da yası temsil ettiğini bilerek okuduğunuzda çok fark yaratacaktır.
Satın Alma OnaylıBu ürün yorum sahibi tarafından satın alınmıştır.
Kitap,acı dolu bir kaybın ardından kalanları, kargaşık duyguları ve yaşananları kelimelerle işleyerek okuyucusunu derinden etkiliyor. Kitap, farklı karakterlerin bakış açılarından yola çıkarak yasın çok yönlü doğasını inceliyor.Yazarın,sıra dışı anlatımı ve şiirsel dili kitabı daha da çekici yapıyor.Kitap yasın sadece acı verici bir kaybın ardından yaşanan bir durum olmadığını, aynı zamanda insanın hayatı ve sevdikleri hakkında derinlemesine düşünmesine, duygusal olarak büyümesine ve hayata farklı bir bakış açısıyla yaklaşmasına olanak tanıyor.
Satın Alma OnaylıBu ürün yorum sahibi tarafından satın alınmıştır.
Dağınık ve anlamakta zorluk çektiğim bir kitap oldu. Kısa süre de bitse de beğenemedim. Çağdaş edebiyatın anlaşılmazlığına takılıp kalmış gibi geldi. Tavsiye edemiyorum...
