Arjantin edebiyatının büyük isimlerinden Roberto Arlt'la birkaç sene evvel Deli Oyuncak kitabı ile tanışmış, ancak kitabın çevirisi çok sorunlu olduğu için doğru düzgün bir fikir edinememiştim. Nihayet kendisinin bir eserini Saliha Nilüfer çevirisiyle okuma şansına eriştim.
Valla pek tuhaf bir kitap Yedi Deli Adam. Gerek isimleri, gerek yaptıklarıyla; karakterlerin hepsi birbirinden acayip. Örneğin Ebesini Gören Adam isimli bir karakterimiz var, ebesini görmüş ve bu kendisinde bir travmaya sebep olmuş filan. Yani evet, kitap adının hakkını verir şekilde delice bir şeyler anlatıyor, haliyle de yer eyer epey komik.
Çalıştığı yerden para çaldığını birinin ihbar etmesi sonucunda kendini yüklü bir borçla karşı karşıya bulan Erdosain'in, parayı bulmak için çıktığı yolda başına gelenleri okuyoruz. Karısıyla da sorunlar yaşayan adam, kendini devrimci bir örgütün içinde buluveriyor. Ama yani ne örgüt! Öyle dünyayı daha iyi bir yer haline getirmek filan gibi bir idealleri yok, dertlerinin iktidar olduğunu gayet net ortaya koyuyorlar, insanlığın zaten herhangi bir iyiliği hak etmediğini, kitleleri yalanlarla kandırmak ve önemli bir kısmını da yok etmek gerektiğine inanıyorlar. Bu nedenle genelevler üzerinden örgütlenecek bir model geliştirmişler, ayrıca insanlığı zehirli gazlarla zehirlemek ve veba vs gibi çeşitli hastalıkları yaymak gibi de planları var.
Kitabın 1920'lerde yazıldığını belirtmek isterim. Henüz Naziler filan tarih sahnesine çıkmamışken böyle öngörülü bir metin yazmak acayip sahiden. Keza Arjantin'in önünde uzanan Peron dönemine dair de çok şaşırtıcı ve isabetli tespitleri var - yaşanacakları daha yaşanmadan yazmış Arlt.
Devrimci mücadelenin türlü tuhaf dinamiklerini müthiş yakalayıp karikatürize eden kitabı okumanın çok kolay olmadığını da belirteyim. Karakterlerin hepsi çok sınırda tipler ve yer yer giriştikleri varoluşsal sorgulamalar ve ortaya koydukları felsefe, okumayı güçleştirebiliyor.
Ezcümle, zorlayıcı olsa da çok sevdim. Arjantin edebiyatına dair kafamdaki resimde Arlt daha iyi anlaşılması gereken bir boşluk gibi duruyordu, şimdi tam oldu.
Latin Edebiyatından taa uzaklardan Arjantin Edebiyatından bir kitap Yedi Deli Adam. Yazarın yarattığı karakterler ve karakterler üzerinden yapmış olduğu psikolojik tahliller harikaydı. Yine aynı karakterlerin anlatıldığı ikinci kitap olan "loslanzallamas" kitabının da kolektifkitap dan yayınlanmasını bekliyorum açıkçası. Mutlaka okuyunuz efendim...
Roberto Arlt latin amerika edebiyatının en önemli yazarlarından. Yedi Deli Adam kitabında dili o kadar iyi kullanıyor ki resmen okura bir edebiyat büyüsü yapıp, ruhunu ele geçiriyor...
